راهبردهای توسعه اقتصادی روستاهای درقلمرو کوچ نشینان شهرستان ماسال با تأکید بر تنوع بخشی به فعالیت ها
نویسندگان
1 دکتری جغرافیاو برنامه ریزی روستایی، واحد رشت، دانشگاه آزاد اسلامی، رشت، ایران
2 استادیار گروه جغرافیا، واحد رشت، دانشگاه آزاد اسلامی، رشت، ایران
3 استادگروه جغرافیا، واحد رشت، دانشگاه آزاد اسلامی ، رشت ، ایران
4 دانشیار گروه جغرافیا، واحد رشت، دانشگاه آزاد اسلامی، رشت، ایران
doi
10.22034/jsnap.2026.421508.1077چکیده
مقدمه: روستا واقتصاد روستایی از بدو پیدایش تاکنون قرابت زیادی با کشاورزی و زیربخشهای آن به ویژه زراعت و باغداری داشته است. تا جایی که این نزدیکی را در تعاریف ارائه شده از روستا نیز میتوان شاهد بود. شکل گیری چنین ساختار اقتصادی ویژگیهای فراوانی دارد و مهمترین آنها عدم تنوع در زمینههای شغلی و محدودیت منابع درآمدی به کشاورزی و زیربخشهای آن است. هدف: در این پژوهش به بررسی این مساله و ارائه راهبردهای توسعه اقتصادی روستایی با تأکید بر تنوعبخشی به فعالیتها در روستاهای شهرستان ماسال پرداخته شده است. روششناسی: به منظور دستیابی به اطلاعات موردنیاز، از روشهای پیمایشی و اسنادی بهره گرفته شد. دادههای بدست آمده با استفاده از مدل SWOT مورد تجزیه و تحلیل قرار گرفت. جامعه آماری تحقیق نیز 68 نفر از دهیاران و کارشناسان دستگاههای اقتصادی نواحی روستایی شهرستان ماسال میباشند که حجم نمونه با استفاده از فرمول کوکران تعیین گردید. قلمرو جغرافیایی: محدوده مطالعاتی این پژوهش نواحی روستایی شهرستان ماسال واقع در استان گیلان میباشد. یافتهها و بحث: یافتههای پژوهش نشان داد که در بین نقاط قوت شاخص (وجود زمینههای متعدد جهت جذب توریسم) با رتبه میانگین 20.09، دارای بیشترین اهمیت، در بین 32 نقطه ضعف مطرح شده شاخص (خرد شدن اراضی کشاورزی) با رتبه میانگین 25.91، دارای بیشترین اهمیت، در بین 12 نقطه فرصت مطرح شده شاخص (وجود ظرفیتهای محیطی و استعدادهای بالقوه برای توسعه جامعه روستایی و عشایری) با رتبه میانگین 8.51، دارای بیشترین اهمیت و در بین 12 نقطه تهدید مطرح شده شاخص (ضعف منابع مالی فنی اجرایی مدیریتی و نیروی انسانی در روستاها به ویژه در روزهای متوسط و کوچک) با رتبه میانگین 10.37، دارای بیشترین اهمیت میباشد. نتیجه گیری: نتایج پژوهش نشان داد که اگر مدیران و دستاندرکاران توسعه اقتصاد روستایی در شهرستان ماسال بخواهند حرکتی به سوی توسعه تنوع فعالیتهای اقتصادی در نواحی روستایی این شهرستان را آغاز کنند، پیادهسازی استراتژیهای گروه WO یا همان استراتژیهای تغییر جهت(یا محافظه کارانه)، باید در اولویت قرار گیرد.