اثر محلول‎پاشی اسید هیومیک و اسید سالیسیلیک بر برخی صفات مورفولوژیکی، عملکرد و اجزای عملکرد سورگوم (Sorghum bicolor L.) در سطوح مختلف آبیاری

نویسندگان

1 دانش آموخته گروه زراعت و اصلاح نباتات، دانشکده کشاورزی دانشگاه فردوسی مشهد

2 استادیار گروه آموزشی مهندسی کشاورزی، مجتمع آموزش عالی گناباد

3 استادیار گروه آموزشی مهندسی کشاورزی، مجتمع آموزش عالی گناباد

doi
10.22059/ijfcs.2020.311183.654757
چکیده

به‌منظور بررسی اثر تنش خشکی و محلول‎پاشی اسید هیومیک و اسید سالیسیلیک بر برخی صفات مورفولوژیکی، عملکرد و اجزای عملکرد گیاه سورگوم (Sorghum bicolor L.)، پژوهشی یکساله به‌صورت کرت­های دوبار خرد شده  و در قالب طرح بلوک­های کامل تصادفی با سه تکرار، در سال زراعی 96-1395 در مزرعه تحقیقاتی مجتمع آموزش عالی گناباد به اجرا در آمد. تیمارهای آزمایشی شامل مقادیر مختلف آبیاری در سه سطح (آبیاری کامل، قطع آبیاری از مرحله گلدهی و قطع آبیاری از مرحله پر شدن دانه تا انتهای فصل رشد) و محلول‎پاشی اسید هیومیک در دو سطح (صفر و شش لیتر در هکتار) به‌عنوان عامل فرعی و محلول‎پاشی با اسید سالیسیلیک در دو سطح (صفر و یک میلی­مولار) به‌عنوان عامل فرعی فرعی بودند. نتایج آزمایش نشان داد که تیمار قطع آبیاری از مرحله گلدهی و پر شدن دانه، به‎ترتیب منجر به کاهش 30 و 51 درصدی عملکرد دانه نسبت به شاهد شد، درحالی‌که عملکرد زیستی و شاخص برداشت، تحت‎تأثیر سطوح مختلف آبیاری قرار نگرفت. کاربرد همزمان اسید هیومیک و اسید سالیسیلیک، اکثر صفات مورد مطالعه را بهبود بخشید، به‎طوری‎که بیشترین ارتفاع بوته (16/207 سانتی‎متر)، تعداد پنجه در بوته (88/1 عدد)، تعداد دانه در خوشه (1854 عدد)، وزن هزار دانه (20/40 گرم) و عملکرد دانه (67/2838 کیلوگرم در هکتار)، در تیمار کاربرد اسید هیومیک و اسید سالیسیلیک در شرایط آبیاری کامل به‌دست آمد. تیمار تنش مقطعی از مرحله پر شدن دانه و عدم کاربرد اسید هیومیک و اسید سالیسیلیک، بیشترین میزان شاخص برداشت (47/29 درصد) را به خود اختصاص داد. بیشترین میزان عملکرد زیستی (7/15802 کیلوگرم در هکتار) در شرایط آبیاری کامل و کاربرد اسید هیومیک و اسید سالیسیلیک تولید شد. همچنین در این آزمایش، تعداد دانه در خوشه با ارتفاع بوته (**97/0 =r) بیشترین همبستگی مثبت و معنی­دار را نشان دادند. با توجه به یافته‎های این پژوهش، برای بهبود عملکرد گیاه سورگوم در شرایط محدودیت‎های آبی، کاربرد شش لیتر در هکتار اسید هیومیک و یک میلی‎مولار اسید سالیسیلیک به‌صورت محلول‎پاشی، پیشنهاد شودمی‌شود.