بررسی آماری تحول لایه مرزی جوی شهر زنجان با استفاده از دادههای لیدار پسپراکنش کشسان
نویسندگان
1 گروه فیزیک، دانشکده علوم، دانشگاه زنجان، زنجان، ایران.
2 گروه فیزیک، دانشکده علوم، دانشگاه زنجان، زنجان، ایران.
3 گروه فیزیک، دانشکده علوم، واحد زنجان، دانشگاه آزاد اسلامی، زنجان، ایران.
4 گروه فیزیک، دانشکده علوم، دانشگاه زنجان، زنجان، ایران.
doi
10.22059/jesphys.2023.341541.1007419چکیده
ارتفاع لایه مرزی جوی بر اساس دادههای حاصل از لیدار پسپراکنش کشسان مستقر در دانشگاه تحصیلات تکمیلی علوم پایه زنجان برای شهر زنجان استخراج شد. بر اساس کاهش محسوس نمایه ارتفاعی ضریب پسپراکنش خاموششده لیدار در گذر از لایه مرزی جوی به جو آزاد و با روش تبدیل کوواریانس موجک، ارتفاع لایه مرزی برای 105 روز دادهبرداری لیدار از جو زنجان و در بازه زمانی 1390-1391 (2011-2012) محاسبه شد. تحول زمانی تغییرات ارتفاع لایه مرزی در طول شبانهروز به تفکیک فصلی و نیز برای کل دادهها انجام گرفت. با طلوع (غروب) آفتاب و افزایش (کاهش) دمای هوا، افزایش (کاهش) ضخامت لایه مرزی در توافق با مطالعات گذشته مشاهده شد. همچنین مقدار میانگین روزانه ارتفاع لایه مرزی در طول سال مطالعه شد. بیشترین مقدار این کمیت در فصل تابستان و با مقدار میانگین 597/2 کیلومتر بالاتر از سطح زمین و با انحراف معیار 714/0 کیلومتر ثبت شد. کمترین مقدار آن نیز در فصل زمستان (با مقدار میانگین 975/0 کیلومتر بالاتر از سطح زمین و با انحراف معیار 556/0 کیلومتر) مشاهده شد. مقدار میانگین کل ارتفاع لایه مرزی نیز 067/2 کیلومتر به دست آمد. همچنین ارتباط معنادار و مستقیمی بین دمای سطح زمین و ارتفاع لایه مرزی به ویژه در فصل زمستان مشاهده شد.