چشم‌انداز بارش ایران در قرن 21 با به‌کارگیری مقیاس‌کاهی آماری برونداد مدل‌های منتخبCMIP6 توسط نرم‌افزار CMHyd

نویسندگان

1 پژوهشگاه هواشناسی و علوم جو، پژوهشکده اقلیم‌شناسی، مشهد، ایران.

2 پژوهشگاه هواشناسی و علوم جو، پژوهشکده اقلیم‌شناسی، مشهد، ایران.

3 پژوهشگاه هواشناسی و علوم جو، پژوهشکده اقلیم‌شناسی، مشهد، ایران.

4 پژوهشگاه هواشناسی و علوم جو، پژوهشکده اقلیم‌شناسی، مشهد، ایران.

5 پژوهشگاه هواشناسی و علوم جو، پژوهشکده اقلیم‌شناسی، مشهد، ایران.

6 پژوهشگاه هواشناسی و علوم جو، پژوهشکده اقلیم‌شناسی، مشهد، ایران.

7 پژوهشگاه هواشناسی و علوم جو، پژوهشکده اقلیم‌شناسی، مشهد، ایران.

8 پژوهشگاه هواشناسی و علوم جو، پژوهشکده اقلیم‌شناسی، مشهد، ایران.

doi
10.22059/jesphys.2023.332410.1007436
چکیده

این پژوهش چشم‌انداز تغییرات محتمل بارش در 43 ایستگاه هواشناسی کشور را تا انتهای قرن حاضر ارائه می‌کند. برای این منظور، از داده‌های چهار مدل از نوع ESM به نام‌های MIROC6، FGOALS_g3، BCC-CSM2-MR و ACCESS-ESM1-5 از مجموعه مدل‌های سری CMIP6 استفاده شد. برونداد خام بارش توسط نرم‌افزار CMHyd مقیاس­کاهی شد. دوره مشاهداتی 2014-1985 و دوره‌های آینده به‌صورت آینده نزدیک 2050-2026، آینده میانه 2075-2051 و آینده دور 2100-2076 در نظر گرفته شدند. تغییرات بارش در سطح معنی‌داری 05/0 بر مبنای سه سناریوی SSP1-2.6، SSP2-4.5 و SSP5-8.5 بررسی شد. نتایج نشان دادند که تغییرات بارش آینده در حدود 78 درصد از ایستگاه‌ها معنی‌دار نیستند و در 19 و 3 درصد ایستگاه‌ها به‌ترتیب افزایش و کاهش معنی‌داری دارند. بیشترین افزایش بارش در جنوب-جنوب‌شرق و بیشترین کاهش در زاگرس مرکزی رخ خواهد داد. میانگین بارش کشور در مقیاس سالانه 4/0 درصد (با دامنه عدم‌قطعیت 14 درصد) افزایش می‌‌یابد. پیش‌نگری در مقیاس فصلی نشانگر تغییرات در فصول بهار، تابستان، پاییز و زمستان به‌ترتیب به مقدار 2/15+، 11-، 6- و 5/3+ درصد می‌‌باشد. اگرچه برای فصل بهار افزایش بارش 2/15 درصدی پیش‌نگری شده است، اما دامنه تغییرات 9/81 درصدی نشان از بی اعتمادی به بارش‌های آینده این فصل است.

کلیدواژه‌ها