بررسی ماهیت تربیت اخلاقی با سبک زندگی اسلامی دانشآموزان: تحلیل محتوای برنامهدرسی دین و زندگی دوره دوم متوسطه
نویسندگان
1 دانشجوکارشناسی، گروه الهیات، دانشگاه فرهنگیان شهید مطهری،خوی،ایران.
2 دانشجوکارشناسی، گروه الهیات، دانشگاه فرهنگیان شهید مطهری،خوی،ایران.
3 اﺳﺘﺎدﯾﺎر،ﮔﺮوه آﻣﻮزش ﻋﻠﻮم ﺗﺮﺑﯿﺘﻰ داﻧﺸﮕﺎه ﻓﺮﻫﻨﮕﯿﺎن، ﺗﻬﺮان، اﯾﺮان
doi
چکیده
پژوهش حاضر با هدف شناسایی ماهیت تربیت اخلاقی در برنامهدرسی دین و زندگی و تبیین آن با سبک زندگی اسلامی دانشآموزان دوره دوم متوسطه انجام شد. رویکرد پژوهش از لحاظ هدف کاربردی و از نظر روش اجرا،کیفی از نوع تحلیل محتوای متعارف بود که در آن کتب دین و زندگی دوره متوسطه دوم در سال تحصیلی 1401-1400 با محوریت کتابهای پایه یازدهم و دوازدهم مورد بررسی قرار گرفتند. جهت اعتباربخشی به دقت و صحت دادهها از روش خودبازبینی محقق و مرور همتایان و برای پایایی دادهها از بررسی همزمان استفاده شد. همچنین برای جمعآوری و تحلیل دادهها از فهرست وارسی تحلیل محتوا به شیوه کدگذاری استفاده شد. یافتههای این تحقیق 7 مقوله اصلی، 22 مقوله فرعی و153مفهوم را دربرگرفت که مقولههای اصلی مدنیسازی (کنشپذیری، نوعدوستی، توازن اجتماعی)، سیاستورزی (هوشمندگرایی، اقتضامداری، نفوذپذیری)، معنویتپذیری (هستیشناسی، وحدتگرایی، معناگرایی، انسان شناسی)، هنجارمداری (احکامشناسی، ارزشپذیری، کارکردمحوری)، منطقگرایی (واقعبینی، استدلالپذیری، خودارزیابی)، هدفگرایی (آیندهنگری، مصلحتاندیشی، انتخابگری)، و خودهویتی (رفتار زیستی، مدیریت عواطف، فردیتگرایی) در آن شناسایی گردید. نتایج نشان داد که در فرایند تربیتپذیری دانشآموزان، با شناسایی قابلیتهای اخلاقی آنها، ضمن توجه به ابعاد نظری مفاهیم اخلاقی، از طریق رویکرد تلفیقی زمینه کاربرد عملی این مفاهیم را متناسب با فعالیتها و فرصتهای یادگیری فراهم آورد.
