فهرست نشریات علمی دسترسی آزاد ایران

به‌منظور مطالعه امکان کاربرد سیتوکنین برای بهبود فتوسنتز، تبادلات گازی و محتوی کلروفیل گلرنگ، پژوهشی به‌صورت آزمایش اسپلیت فاکتوریل و در قالب طرح بلوک­های کامل تصادفی در چهار تکرار، در مزرعه تحقیقاتی دانشکده کشاورزی دانشگاه زنجان، در سال‌ زراعی 1398-1397 اجرا شد. در این پژوهش، سطوح آبیاری شامل آبیاری مطلوب و تنش خشکی (پتانسیل آب خاک 4/0- مگاپاسکال به‌عنوان تیمار شاهد و پتانسیل آب خاک 2- مگاپاسکال به عنوان تیمار تنش خشکی) در کرت­های اصلی و ارقام گلرنگ شامل سینا، فرامان، پرنیان، گلدشت و محلی اصفهان و سه سطح سیتوکنین شامل عدم مصرف (شاهد)، 50 و 75 میکرومولار به‌صورت فاکتوریل در کرت­های فرعی قرار گرفتند. در مرحله­ گلدهی، تنش خشکی اعمال شد و هم­زمان با اعمال تنش خشکی در مرحله­ی گلدهی، بوته­های گلرنگ با سطوح مختلف سیتوکنین محلول­پاشی شدند. نتایج نشان داد که تنش خشکی باعث افزایش غلظت  co2زیر روزنه‌ای (10درصد) و کاهش میزان تعرق (3/30 درصد)، هدایت روزنه­ای(4/46 درصد)، سرعت فتوسنتز (1/41 درصد)،کارایی کربوکسیلاسیون(8/42 درصد)، کارایی مصرف آب فتوسنتزی (4/14 درصد)، محتوی کلروفیل و عملکرد دانه (17/40 درصد) شد. همچنین رقم پرنیان نسبت به دیگر ارقام در شرایط تنش خشکی، تحمل بیشتری نشان داد . در مقابل، کاربرد سیتوکنین سبب به حداقل رسیدن اثرات منفی تنش خشکی و افزایش صفات فوق شد. بالاترین عملکرد دانه با کاربرد غلظت 75 میکرومولار سیتوکنین (08/3196 کیلوگرم در هکتار) در شرایط تنش خشکی و با افزایش 1/34 درصدی عملکرد دانه نسبت به تیمار شاهد به‌دست آمد. بنابراین کاربرد سیتوکنین را می­توان به‌عنوان راه­کاری جهت کاهش اثرات نامطلوب تنش خشکی و افزایش عملکرد دانه گلرنگ در شرایط آبیاری مطلوب و تنش خشکی پیشنهاد کرد.