بررسی تنوع ژنتیکی و انتخاب لاین‌های خالص گندم دوروم با خصوصیات زراعی مطلوب با استفاده از شاخص SIIG

نویسندگان

1 - موسسه تحقیقات اصلاح و تهیه نهال و بذر، سازمان تحقیقات، آموزش و ترویج کشاورزی، کرج

2 بخش تحقیقات علوم زراعی و باغی، مرکز تحقیقات کشاورزی و منابع طبیعی فارس، سازمان تحقیقات، آموزش و ترویج کشاورزی، داراب،

3 بخش تحقیقات علوم زراعی و باغی، مرکز تحقیقات کشاورزی و منابع طبیعی فارس، سازمان تحقیقات، آموزش و ترویج کشاورزی، داراب،

doi
10.22059/ijfcs.2021.298388.654691
چکیده

به­منظور بررسی تنوع ژنتیکی و انتخاب لاین­های برتر گندم دوروم، تعداد 120 لاین خالص در قالب طرح بدون تکرار آگمنت، همراه با دو شاهد شبرنگ و هانا، در مزرعه ایستگاه تحقیقات کشاورزی داراب طی سال زراعی 97-1396، با استفاده از شاخص SIIG ارزیابی شدند. برای انتخاب بهترین لاین­ها از نظر صفات مورد بررسی به­طور هم­زمان، از شاخص SIIG استفاده شد. نتایج همبستگی نشان داد که عملکرد دانه و وزن هزار­دانه به­ترتیب بیشترین همبستگی را با شاخص SIIG (**850/0 و **626/0) داشتند؛ بنابراین این دو صفت بیشترین سهم را در مقدار شاخص SIIG داشتند و ژنوتیپ­های انتخابی با SIIG از پتانسیل عملکرد دانه و وزن هزار­دانه بالایی برخوردار خواهند بود. لاین­های مورد بررسی بر اساس این شاخص، در هفت دسته گروه­بندی شدند. لاین­های گروه یک، دو و سه، به­ترتیب با بیشترین مقدار شاخص SIIG جزو بهترین لاین­ها بودند و امکان به‌دست آوردن لاین­های برتر از این گروه بسیار بالا می­باشد. نتایج شاخص SIIG نشان داد که لاین­های 137، 19، 20، 136 و 143 با مقدار SIIG به­ترتیب، 819/0، 808/0، 796/0، 796/0 و 794/0 از بهترین لاین­ها بودند، ولی لاین­های 20 و 143 به­علت زودرس­تر بودن، لاین­های برتر شناخته شدند. ژنوتیپ­های گروه­ چهار با مقدار SIIG متوسط، جزو لاین­های متوسط بودند. لاین­های گروه پنج، شش و هفت با کمترین مقدار SIIG جزو لاین­های ضعیف از نظر عملکرد دانه و تعدادی از صفات مورفولوژیک بودند. نتایج این تحقیق نشان داد که شاخص SIIG به­خوبی توانست لاین­های مورد بررسی را هم­زمان براساس عملکرد دانه، وزن هزاردانه و زودرسی گروه­بندی نماید و فاصله آن‌ها را از هم مشخص نماید.