ترازمندی تابش خورشیدی در سطح زمین در ایران
نویسندگان
1 گروه جغرافیای طبیعی، دانشکده علوم جغرافیایی و برنامهریزی، دانشگاه اصفهان، اصفهان، ایران.
doi
10.22059/jesphys.2023.348599.1007457چکیده
تمدن آینده در دست ملتهایی است که بتوانند بیشترین بهره را از انرژیهای پاک و تجدیدپذیر ببرند. ایران از دیدگاه طبیعی برای بهرهبرداری از انرژی خورشیدی بسیار توانمند است. با توجه به پیچیدگی ناهمواری و تنوع اقلیمیِ ایران، پیشنیاز بهرهبرداری از انرژی خورشیدی آن است که ترازمندی تابش خورشیدی در سطح زمین را بدانیم. دادههای ماهوارهای امکان برآورد مقدار تابش دریافتی در سطح زمین را فراهم میآورند. در این پژوهش نخست مقدار تابش در بام جو محاسبه و سپس به کمک دادههای سنجنده مادیس ماهواره ترا اثر جو بر فروکاست تابش برآورد شد تا مقدار تابش رسیده به سطح زمین روشن شود. سرانجام مقدار سپیدایی سطح زمین از دادههای سنجنده مادیس برآورد و ترازمندی تابش خورشیدی در سطح زمین برای ایران به دست آمد. این بررسی نشان داد که در ایران میانگین مقدار تابشی که به بام جو میرسد 356 وات بر متر مربع است. جو فراز ایران حدود 30 درصد از تابش را فرومیکاهد و در نتیجه در یک روز آفتابی مقدار میانگین تابشی که به سطح زمین میرسد حدود 248 وات بر مترمربع است. در شرایط ابری حدود 17 درصد از تابش از طریق ابرها فروکاسته میشود و به این ترتیب مقدار تابش میانگین رسیده به سطح زمین حدود 205 وات برمترمربع خواهد بود. چون میانگین سپیدایی واقعی سطح زمین بر اساس دادههای مادیس ترا حدود 21 درصد است مقدار خالص میانگین تابش خورشیدی دریافتی در سطح زمین در ایران حدود 163 وات برمترمربع برآورد میشود.