فهرست نشریات علمی دسترسی آزاد ایران

در این پژوهش با هدف بررسی نحوه توزیع سالانه و فصلی گردوخاک در استان گلستان و نحوه تأثیرپذیری آن از بیابان‌های ترکمنستان، نمودار تعداد روزهای همراه‌با گردوخاک با استفاده از داده‌های AOD (دارای همبستگی 66/0 با داده‌های دید افقی ایستگاه‌های همدیدی) بزرگ‌تر از 5/0 سنجنده MODIS، در بازه زمانی 2020-2000 موردمطالعه و همچنین نقشه تغییرات مکانی تعداد روزهای همراه‌با گردوخاک بررسی شد. به‌منظور بررسی شدت تأثیرپذیری استان گلستان از بیابان‌های ترکمنستان علاوه‌بر رهگیری مسیر انتقال گردوخاک با استفاده از خروجی مدل HYSPLIT برای یک رویداد منتخب از هر فصل، تحلیل همدیدی توسط داده‌های ERA5، نیز انجام شد. شرایط همدیدی در روز منتخب از هر فصل بیانگر جریانات شمالی و وزش باد قابل توجه در منطقه بیابانی واقع در شرق دریای‌خزر است که این مطلب موجب خیزش خاک در بیابان‌های ترکمنستان و انتقال آن می شود و با استقرار پشته در تراز میانی وردسپهر، ماندگاری بیشتر گردوخاک رخ می دهد. بر اساس نتایج به­دست‌آمده در حقیقت دو بازه زمانی با رخداد کم (سال‌های 2000 تا 2007 (به‌جز سال 2003) و سال‌های 2016 تا 2020) و یک بازه زمانی با رخداد زیاد (سال 2008 تا 2015) وجود دارد که رابطه مستقیمی بین افزایش گردوخاک در بیابان‌های ترکمنستان و استان گلستان وجود دارد. در طول دوره آماری بیشترین مقدار AOD در هفتم سپتامبر سال 2020 با مقدار 1/4 رخ داده است. رهگیری مسیر انتقال گردوخاک با استفاده از خروجی مدل HYSPLIT نشان داد که منشأ عمده گردوخاک استان از مناطق بیابانی ترکمنستان و خصوصاً بیابان های بالکان می باشد.