تأثیر مقادیر مصرف نیتروژن و زمان‌های مختلف آبیاری تکمیلی بر عملکرد و صفات اگرومورفولوژیک گندم بهاره

نویسندگان

1 گروه کشاورزی، دانشگاه آزاد اسلامی واحد گرگان،گرگان، ایران

2 گروه زراعت، دانشگاه علوم کشاورزی و منابع طبیعی گرگان،گرگان،ایران

3 بخش تحقیقات علوم زراعی-باغی، مرکز تحقیقات و آموزش کشاورزی و منابع طبیعی استان گلستان، سازمان تحقیقات، آموزش و ترویج کشاورزی، گرگان، ایران

4 گروه کشاورزی، دانشگاه آزاد اسلامی واحد گرگان،گرگان، ایران

5 گروه کشاورزی، دانشگاه آزاد اسلامی واحد گرگان،گرگان، ایران

doi
10.22059/ijfcs.2021.318392.654800
چکیده

به‌منظور بررسی تأثیر میزان مصرف نیتروژن و زمان آبیاری بر عملکرد و اجزای عملکرد دانه گندم، آزمایشی به‌صورت طرح کرت­های خرد شده و با طرح پایه بلوک­های کامل تصادفی با چهار تکرار در سال‌های 98-1397 و 99-1398 در مزرعه تحقیقاتی هنرستان کشاورزی امام خمینی (ره) علی آباد کتول اجرا شد. آبیاری در کرت­های اصلی (عدم آبیاری، آبیاری در مرحله 33 زدوکس یا پایان ساقه­دهی و آبیاری در مرحله 70 زدوکس یا پایان گل­دهی) و مقدار نیتروژن در کرت­های فرعی (صفر، 5/57 و 115 کیلوگرم نیتروژن در هکتار از منبع کود‌ اوره) قرار گرفت. اثر متقابل تیمارهای آبیاری و سطوح نیتروژن تقریبا بر همه صفات غیرمعنی‌دار شد. بیشترین عملکرد با استفاده از ترکیب تیماری آبیاری تکمیلی در مرحله 70 زدوکس (پایان گل­دهی)  و مصرف 115 کیلوگرم نیتروژن خالص به‌دست آمد. عملکرد دانه، همبستگی مثبتی با صفات عملکرد زیستی، طول و وزن سنبله و تعداد دانه و وزن دانه در سنبله داشت. تجزیه به عامل­ها مشخص کرد که دو عامل اول، 5/74 درصد از تغییرات کل را توجیه کردند. نتایج تجزیه رگرسیون گام به گام نشان داد که تنها صفت وزن سنبله وارد مدل شد و به تنهایی 7/80 درصد از تغییرات عملکرد دانه را توجیه کرد.