مطالعه مناطق لغزشی با روش توموگرافی مقاومت الکتریکی (ERT) در جاده کیاسر- سمنان، ایران

نویسندگان

1 گروه زلزله‌شناسی، مؤسسه ژئوفیزیک، دانشگاه تهران، تهران، ایران. رایانامه: rezapour@ut.ac.ir

2 آزمایشگاه فنی و مکانیک خاک، تبریز، ایران. رایانامه: m-faraji@tsml.ir

3 نویسنده مسئول، گروه زلزله‌شناسی، مؤسسه ژئوفیزیک، دانشگاه تهران، تهران، ایران. رایانامه: rezaemami@alumni.ut.ac.ir

doi
10.22059/jesphys.2023.338184.1007401
چکیده

زمین‌لغزش‌ها به‌عنوان حوادث طبیعی رایج، در بسیاری موارد منجر به زیان‌های اقتصادی قابل‌توجه و حتی تلفات جانی می‌شود؛ بنابراین بررسی زمین‌لغزش‌ها به‌منظور کاهش خسارات ناشی در مطالعات اولیه پروژه‌های عمرانی مخصوصاً سازه‌های خطی در مناطق دارای پتانسیل زمین‌لغزش از اهمیت بسزایی برخوردار است. به همین منظور پس از وقوع زمین‌لغزش در مناطق لنگار و تلمادره که موجب تخریب قسمت‌هایی از جاده کیاسر- سمنان در استان مازندران شد، تحقیقات توموگرافی الکتریکی دوبعدی برای تشخیص سطح لغزش و توده ناپایدار در محل زمین‌لغزش‌ها صورت گرفت تا در ساخت جاده جدید ملاحظات لازم در نظر گرفته شود و از بروز خسارات بیشتر جلوگیری به عمل آید. در این تحقیق ابتدا داده‌های مقاومت ویژه الکتریکی در 6 پروفایل با آرایه‌های دوقطبی-دوقطبی، قطبی-قطبی و سونداژ مقاومت ویژه الکتریکی با آرایه شلومبرژه برداشت شد. در مرحله دوم داده‌های صحرایی با استفاده از نرم‌افزارهای Res2dinv و IPI2win وارون و سپس نتایج مورد تفسیر قرار گرفتند. نتایج حاصل از توموگرافی مقاومت الکتریکی (ERT) در زمین‌لغزش لنگار با توجه به خروجی مدل‌های مقاومت ویژه الکتریکی و زمین‌شناسی منطقه، وجود 4 لایه اصلی در مقطع‌ها را نشان می‌دهد. همچنین مطالعه نشان داد در زمین‌لغزش تلمادره سطح جدایش بین توده رس و شن و ماسه اشباع با سنگ بستر سطح گسیختگی زمین‌لغزش می‌باشد. مدل وارون مقاومت ویژه حاصل از داده‌های سونداژ الکتریکی در نرم‌افزار IPI2win فقط جهت مقایسه و نمایش یک مدل کلی ارائه شده است.