تجزیه و تحلیل صفات جو زراعی دو ردیفه و شش ردیفه با تاکید بر اقلیم محل جمع آوری
نویسندگان
1 استادیار، موسسه تحقیقات اصلاح و تهیه نهال و بذر، سازمان تحقیقات، آموزش و ترویج کشاورزی، کرج، ایران.
doi
10.22059/ijfcs.2020.292355.654657چکیده
جو زراعی دارای دو تیپ دو ردیفه و شش ردیفه با ویژگیها و سازگاری های متفاوت میباشد بنابراین با توجه به شرایط اقلیمی متفاوت و مصارف مختلف این گیاه، شناسایی بهتر این وِیژگیها به بهرهبرداری صحیح از آنها کمک میکند. در این پژوهش ،با هدف مقایسه ویژگیهای مورفولوژیکی، فنولوژیکی، آگرونومیکی و اقلیم محل جمعآوری در ژنوتیپهای جو زراعی دو ردیفه و ششردیفه بومی ایران، 707 ژنوتیپ جو زراعی شامل 210 ژنوتیپ جو دو ردیفه و 497 ژنوتیپ جو شش ردیفه از کلکسیون ژرم پلاسم بانک ژن گیاهی ملی ایران مورد ارزیابی قرار گرفتند. صفات فنولوژیک، مورفولوژیک و زراعی اندازهگیری شد و بر اساس مشخصات اقلیمی محل جمع آوری و ضریب خشکی گوسن، ژنوتیپهای جو در چهار گروه اقلیمی دستهبندی شدند. نتایج تجزیه واریانس یک طرفه و مقایسه میانگین صفات مورد ارزیابی نشان داد که ژنوتیپهای جو دو ردیفه، طول دوره رشد رویشی و زایشی کوتاهتری داشتند و زودرستر از جو ششردیفه بودند. میانگین صفت وزن صد دانه در ژنوتیپهای جو دو ردیفه بهطور معنیداری بالاتر از جو ششردیفه بود. این دو تیپ مختلف جو زراعی، بر اساس اقلیم محل جمع آوری، توزیع متفاوتی را نشان دادند. نتایج کلی نشان داد که صفت تیپ سنبله، علاوه بر اثراتی که بر صفات مختلف گیاه جو دارد، ارتباط تنگاتنگی با اقلیم محل جمعآوری ژنوتیپها نیز دارد، بنابراین این تیپ سنبله نیز نظیر سایر صفات در جهت سازگاری با اقلیم محل زندگی گیاه تکامل یافته است.