تجزیه و تحلیل صفات جو زراعی دو ردیفه و شش ردیفه با تاکید بر اقلیم محل جمع آوری

نویسندگان

1 استادیار، موسسه تحقیقات اصلاح و تهیه نهال و بذر، سازمان تحقیقات، آموزش و ترویج کشاورزی، کرج، ایران.

doi
10.22059/ijfcs.2020.292355.654657
چکیده

جو زراعی دارای دو تیپ دو ردیفه و شش ­ردیفه با ویژگی­ها و سازگاری های متفاوت می­باشد بنابراین با توجه به شرایط اقلیمی متفاوت و مصارف مختلف این گیاه، شناسایی بهتر این وِیژگی­ها به بهره­برداری صحیح از آن‌ها کمک می­کند. در این پژوهش ،با هدف مقایسه ویژگی­های مورفولوژیکی، فنولوژیکی، آگرونومیکی و اقلیم محل جمع­آوری در ژنوتیپ­های جو زراعی دو ردیفه و شش­ردیفه بومی ایران، 707 ژنوتیپ جو زراعی شامل 210 ژنوتیپ جو دو ردیفه و 497 ژنوتیپ جو شش ردیفه از کلکسیون ژرم پلاسم بانک ژن گیاهی ملی ایران مورد ارزیابی قرار گرفتند. صفات فنولوژیک، مورفولوژیک و زراعی اندازه­گیری شد و بر اساس مشخصات اقلیمی محل جمع آوری و ضریب خشکی گوسن، ژنوتیپ­های جو در چهار گروه اقلیمی دسته­بندی شدند. نتایج تجزیه واریانس یک طرفه و مقایسه میانگین صفات مورد ارزیابی نشان داد که ژنوتیپ­های جو دو ردیفه، طول دوره رشد رویشی و زایشی کوتاه­تری داشتند و زودرس­تر از جو شش­ردیفه بودند. میانگین صفت وزن صد دانه در ژنوتیپ­های جو دو ردیفه به‌طور معنی­داری بالاتر از جو شش­ردیفه بود. این دو تیپ مختلف جو زراعی، بر اساس اقلیم محل جمع آوری، توزیع متفاوتی را نشان دادند. نتایج کلی نشان داد که صفت تیپ سنبله، علاوه بر اثراتی که بر صفات مختلف گیاه جو دارد، ارتباط تنگاتنگی با اقلیم محل جمع­آوری ژنوتیپ­ها نیز دارد، بنابراین این تیپ سنبله نیز  نظیر سایر صفات در جهت سازگاری با اقلیم محل زندگی گیاه تکامل یافته است.