ارزیابی عملکرد، اجزای عملکرد و صفات مورفولوژیک ارقام قدیمی و جدید جو (Hordeum vulgare L.) مناطق معتدل و تریتیکاله (Triticosecale wittmack) جهت کشت در استان البرز
نویسندگان
1 دانشجوی دکتری گروه زراعت و اصلاح نباتات، پردیس کشاورزی و منابع طبیعی دانشگاه تهران، کرج
2 استادگروه زراعت و اصلاح نباتات پردیس کشاورزی و منابع طبیعی دانشگاه تهران
3 استادیار گروه کشاورزی اکولوژیک، پژوهشکده علوم محیطی، دانشگاه شهید بهشتی، تهران
doi
10.22059/ijfcs.2020.304207.654727چکیده
آزمایشی دو ساله در مزرعه تحقیقاتی پژوهشکده کشاورزی هستهای سازمان انرژی اتمی کرج (سال زراعی 94-1393) و مزرعه تحقیقاتی پردیس کشاورزی و منابع طبیعی کرج (سال زراعی 96-1395)، در قالب طرح بلوکهای کامل تصادفی با سه تکرار انجام شد. تیمارهای آزمایش شامل 14 رقم جو و دو رقم تریتیکاله بود. در ارقام جو و تریتیکاله، تفاوت تمام صفات مورد مطالعه کاملاً معنیدار بود. ارقام فجر 30، ریحان 03 و رقم اصلاح شده با دانش هستهای رودشت که از جمله ارقام جدید، شش ردیفه و پاکوتاه بودند، نسبت به سایر ارقام از نظر عملکرد دانه و زیستی، شاخص برداشت و بسیاری از صفات مورفولوژیک برتری داشتند و احتمالاً برای کشت در استان البرز مناسبتر بودند. ارقام تریتیکاله نیز از لحاظ عملکردی نسبت به اکثر ارقام جو برتری داشتند. در ارقام جدید جو، افزایش صفات عملکرد دانه، تعداد پنجه بارور در بوته، تعداد سنبله در متر مربع، تعداد پنجه بارور و کاهش ارتفاع بوته، باعث بهبود شاخص برداشت شد. در ارقام تریتیکاله، افزایش توأم عملکردهای زیستی و دانه بهتبع افزایش تعداد دانه در سنبله، وزن هزار دانه، طول اندامهای سنبله و دمگل، موجب افزایش شاخص برداشت ارقام شد. با توجه به گروهبندی ارقام پرمحصول فجر 30، ریحان 03، رودشت و ارقام تریتیکاله در کلاسترهای مجزا در فاصله اقلیدسی 10 و نظر به اینکه ارقام مذکور دارای صفات مناسب مرتبط با عملکرد بودند، بنابراینمیتوان از ترکیب این ارقام با یکدیگر و با ارقام کم محصول بهعنوان والدین در برنامههای بهنژادی، جهت تولید ارقام با خصوصیات مناسب ترکیبی و برتر از والدین بهره جست.