پیش‌بینی شاخص فرابنفش (UVI) با استفاده از مدل TUV روی ایران

نویسندگان

1 نویسنده مسئول، پژوهشگاه هواشناسی و علوم جو، تهران، ایران. رایانامه: m-rahnama@irimo.ir

2 پژوهشگاه هواشناسی و علوم جو، تهران، ایران. رایانامه: savizsehat@yahoo.com

3 پژوهشگاه هواشناسی و علوم جو، تهران، ایران. رایانامه: mohamadi.atefeh@yahoo.com

4 پژوهشگاه هواشناسی و علوم جو، تهران، ایران. رایانامه: pahlavan1977@yahoo.com

doi
10.22059/jesphys.2023.341973.1007420
چکیده

در این پژوهش از مدل فرابنفش قابل مشاهده وردسپهری TUV (Tropospheric Ultraviolet-Visible) برای پیش‌بینی شاخص پرتو فرابنفش استفاده شد. این مدل برای پیش‌بینی OMI (Ozone Monitoring Instrument) به داده‌های ازن، سپیدایی و عمق نوری ذرات معلق نیاز دارد. برای مقادیر ستون ازن و سپیدایی از داده‌های ازن سامانه پیش‌بینی جهانی GFS (Global Forecast System) و AOD (Aerosol Optical Depth) از داده‌های مدل WACCM (Whole Atmospheric Community Climate Model) استفاده شد. 612 مورد مطالعاتی در کل سال 2020 از هر یک از 12 ماه سال از نقاط مختلف کشور انتخاب شد. داده‌های GFS، WACCM و OMI برای تاریخ‌های ذکر شده استخراج و در نقاط مورد نظر درون‌یابی شدند. سپس مقادیر درون‌یابی شده به همراه طول، عرض و ارتفاع نقاط به‌عنوان ورودی به مدل TUV داده شدند و مقدار UVI (Ultraviolet Index) پیش‌بینی شد. به دلیل عدم دسترسی به مقدار واقعی UVI در کشور، داده OMI به‌عنوان داده مشاهداتی برای مقایسه با مقادیر پیش‌بینی مورد استفاده قرار گرفت. از سنجه‌های متداول آماری RMSE (Root Mean Squared Error)، MAE (Mean Absolute Error)، ME (Mean Error) و ضریب همبستگی پیرسون برای درستی‌سنجی مقدار پیش‌بینی با داده مشاهداتی استفاده شد. نتایج نشان داد که مقدار خطا با مقدار عمق نوری ذرات رابطه دارد؛ هر چه عمق نوری ذرات معلق بیشتر باشد، خطا نیز بیشتر است. نمودار ضریب همبستگی نیز نشان داد که بین مقادیر پیش‌بینی و مشاهده همبستگی بالایی وجود دارد. این تحقیق اولین پژوهش در زمینه پیش‌بینی شاخص پرتو فرابنفش در کشور می‌باشد که نتایج رضایت بخشی به همراه داشته است.