فهرست نشریات علمی دسترسی آزاد ایران

در توسعه برنامه اصلاحی تولید ارقام کارآمد از نظر مصرف آب در شرایط کمبود آب، شناسایی ژنوتیپ­های لوبیا اهمیت دارد. برای شناخت بهتر واکنش ارقام به کمبود آب، از شاخص­های مختلف استفاده می­شود. یکی از شاخص­هایی که می­تواند در انتخاب ژنوتیپ­های برتر در شرایط تنش به برنامه اصلاحی کمک کند، شاخص کارایی عملکرد است. بنابراین، برای تعیین عملکرد، اجزای عملکرد و شاخص کارایی عملکرد لوبیا در شرایط تنش کمبود آب، این آزمایش به­صورت کرت­های خرد شده و در قالب طرح بلوک­های کامل تصادفی با چهار تکرار اجرا شد. شرایط آبیاری (نرمال و تنش) در کرت­های اصلی و هشت ژنوتیپ لوبیا در کرت­های فرعی بررسی شدند. تجزیه واریانس صفات نشان داد که دوره رشد، عملکرد و اجزای عملکرد در ژنوتیپ­های مورد بررسی تفاوت معنی­دار داشتند. تنش کمبود آب باعث کاهش 47 درصدی عملکرد دانه ژنوتیپ­ها شد. ژنوتیپ­های AND1007 و COS16 به­ترتیب بیشترین شاخص کارایی عملکرد دانه را داشتند. این دو ژنوتیپ به­همراه WA4502-1 و MCD4011 به­عنوان مصرف کنندگان کارآمد آب گروه­بندی شدند. بر اساس شاخص‌های حساسیت و مقاومت به خشکی، بهترین ژنوتیپ‌ها AND1007، COS16 و MCD4011 بودند. با توجه به نتایج این آزمایش، شاخص کارایی عملکرد دانه، معیار مناسبی برای تعیین واکنش ژنوتیپ­های لوبیا به تنش کمبود آب است. ارقامی که در شرایط تنش، عملکرد بیشتری تولید می­کنند و به آبیاری مطلوب واکنش خوبی نشان می­دهند، مطلوب­ترین ژنوتیپ­ها هستند، زیرا قادر به حفظ پتانسیل عملکرد بالای خود در طیف گسترده­ای از آب قابل دسترس ‌می‌باشند.