بررسی خصوصیات فیزیولوژیک دو رقم گندم (Triticum aestivum ) در پاسخ به تنش شوری و مایکوریزا
نویسندگان
1 دانش آموخته گروه زارعت و اصلاح نباتات، دانشکده کشاورزی، دانشگاه بوعلی سینا همدان
2 دانشیار گروه زارعت و اصلاح نباتات، دانشکده کشاورزی، دانشگاه بوعلی سینا همدان
doi
10.22059/ijfcs.2020.310556.654754چکیده
بهمنظور ارزیابی تاثیر دو گونه قارچ مایکوریزا بر ویژگیهای فیزیولوژیکی و عملکرد دو رقم گندم تحت تنش شوری، آزمایشی بهصورت کرتهای خرد شده فاکتوریل، بر پایه طرح بلوکهای کامل تصادفی با سه تکرار طی دو سال زراعی 94- 1393 و 95- 1394 در مزرعه مرکز آموزش جهاد کشاورزی اصفهان انجام شد. تیمارها شامل آبیاری گیاهان با دو میزان شوری (با هدایت الکتریکی سه و 11 دسیزیمنس بر متر) بهعنوان عامل اصلی و سه سطح مایکوریزا (G. intraradices، G. mossea و عدم کاربرد) و دو رقم گندم ارگ و پارسی بهعنوان عوامل فرعی بهصورت فاکتوریل در نظر گرفته شد. نتایج آزمایش نشان داد که شوری سبب کاهش حداکثر شاخص سطح برگ و سبزینگی، کلونیزاسیون ریشه و عملکرد دانه گندم، بهترتیب بهمیزان 5/8، 7/20، 17 و 5/35 درصد شد و میزان سدیم اندام هوایی را 84 درصد افزایش داد. همچنین موجب افت 22 درصدی حداکثر شاخص سطح برگ رقم پارسی شد. کاربرد قارچ مایکوریزا سبب کاهش 33 درصدی سدیم اندامهای هوایی و افزایش شاخص سبزینگی، پرولین برگ و عملکرد دانه گندم، بهترتیب 10، 5/21 و 4/14 درصد شد. G. mosseaسبب افزایش شش درصدی حداکثر شاخص سطح برگ ارگ و 37 درصدی پروتئین برگ هر دو رقم شد. در بیشتر صفات مورد بررسی، هر دو گونه مایکوریزا در مقایسه با تیمار عدم تلقیح، سودمندی بالایی نشان دادند و البته این گونه موسهآ بود که اثر معنیداری در افزایش عملکرد دانه داشت. در مجموع در شرایط شوری، کاربرد قارچ مایکوریزا به ویژه G. mosseaو رقم گندم ارگ قابل توصیه است.