تاثیر محلول نانوکلات پتاسیم بر برخی ویژگی‌های فیزیولوژیکی و مورفولوژیکی گندم تحت تنش خشکی

نویسندگان

1 دانش آموخته فیزیولوژی گیاهی گروه زیست شناسی دانشگاه محقق اردبیلی

2 دانشیار گروه زیست شناسی دانشگاه محقق اردبیلی،

3 دانشیار گروه زراعت و اصلاح نباتات، واحد اردبیل، دانشگاه محقق اردبیلی،

4 دانشجوی دکتری ژنتیک مولکولی دانشکده کشاورزی دانشگاه محقق اردبیلی

5 دانشیار گروه زیست شناسی دانشگاه محقق اردبیلی

6 استاد گروه زیست شناسی دانشگاه محقق اردبیلی

doi
10.22059/ijfcs.2020.305604.654733
چکیده

از آنجایی که پتاسیم نقش بسزایی در فعالیت­های حیاتی گیاه داشته و جزو مهارکننده های اثرات مخرب ناشی از تنش خشکی می باشد. به منظور بررسی تاثیر نانوکلات پتاسیم بر برخی ویژگی های فیزیولوژیکی و مرفولوژیکی گندم در شرایط تنش خشکی، آزمایشی به صورت فاکتوریل در قالب طرح پایه کاملاً تصادفی با سه تکرار به صورت کشت گلدانی در گلخانه دانشکده کشاورزی دانشگاه محقق اردبیلی اجرا شد. فاکتورهای مورد بررسی شامل فاکتور اول تنش خشکی در سه سطح پتانسیل اسمزی (8-،4- و صفر بار)، فاکتور دوم ارقام گندم (رصد و گاسکوین) و فاکتور سوم شامل نانوکلات پتاسیم (عدم کاربرد نانوکلات پتاسیم، 35 و 65 میلی گرم در لیتر) بود. محلول پاشی نانوکلات پتاسیم و تنش خشکی با پلی اتیلن گلیکول 6000 به­طور همزمان به گیاهان در مرحله­ی سه تا پنج برگی به مدت پنج روز اعمال شد و سپس نمونه برداری از نمونه­های شاهد و تیماری انجام گرفت. محلول­پاشی نانوکلات پتاسیم موجب افزایش مقدار رنگدانه های فتوسنتزی، شاخص کلروفیل برگ، عملکرد کوانتومی، ارتفاع اندام های هوایی و زمینی، وزن خشک و تر ساقه و ریشه گردید. تنش خشکی موجب کاهش عملکرد کوانتومی، مقادیر کلروفیل a، b و کلروفیل کل و میانگین طول ساقه، طول میانگره، طول برگ، طول ریشه و همچنین موجب کاهش وزن تر و خشک ساقه شد. بین ارقام مورد مطالعه رقم گاسکوین واکنش مناسب­تری نسبت به تنش خشکی تحت محلول­پاشی نانوکلات پتاسیم نشان داد که نشان دهنده تحمل بیشتر این رقم نسبت به تنش خشکی است. بطور کلی کاربرد نانو کلات پتاسیم در غلظت 35 میلی­گرم در لیتر موجب تعدیل اثرات مخرب تنش خشکی روی صفات مورد اندازه‌گیری شده و موجب افزایش سازوکارهای دفاعی گیاه بخصوص بهبود سیستم فتوسنتزی گیاه گردید.