فهرست نشریات علمی دسترسی آزاد ایران

داستان‌هایی که به شیوۀ ما-روایت بیان می‌شوند، به اعتبار بهره‌گیری از ضمیر اول­ شخص جمع، از ویژگی‌های منحصربه‌فردی در ساخت برخوردارند. بافت این داستان‌ها حاوی مشخصه‌هایی است که تا پیش از این به صورت مجزا ذیل زاویه‌دیدهای اول­ شخص مفرد و سوم­ شخص قرار می­‌گرفته است. درواقع به نظر می‌رسد روایتگر جمعی موقعیتی روایی برای تجمیع امکانات تکنیکی هر دو شکل از زوایه‌دیدهای یادشده است. درهمین­ راستا این پژوهش در نظر دارد نشان دهد هریک از ابعاد تعریف منطقی ضمیر «ما» در پدید آمدن ظرفیت‌های خارق‌العادۀ روایت‌گری چگونه عمل می‌کنند. برای دستیابی به این منظور متونی از داستان‌های معاصر فارسی گزینش و مرور شد‌ند. بررسی الگوهای موجود در این داستان‌ها نشان می‌دهد گسترش پیرنگ داستان در گرو سه ویژگی «ضمیربودگی» با فرآیند مرجع‌یابی، «اول‌شخص بودگی» با مقولۀ وجه روایی و «جمع­‌بودگی» با افزودن قابلیت تکثر توام با انسجام در شخصیت‌پردازی است. هریک از موارد یادشده با امکاناتی که در اختیار روایت داستانی قرار می‌دهند، باعث شکل‌گیری و پیشروی طرح داستان می‌گردند. دیگر برآیند‌ مطالعه مطابق روش مذکور، جدا از تشریح عملکرد این ضمیر در نقش راوی، نوعی طبقه‌بندی قراردادی از داستان‌هایی است که با این شیوۀ روایتگری خلق شده‌اند.