فهرست نشریات علمی دسترسی آزاد ایران

آفتابگردان (Helianthus annuus L.) یکی از محصولات با ارزش کشاورزی است که عمدتاً به خاطر روغن خوراکی آن کشت می‌شود. فسفر از عناصر پرمصرف غذایی در گیاهان است که نقش­های متعددِ ساختاری در سلول دارد و برای عملکرد کاتالیتیک آنزیم‌‌های دخیل در متابولیسم ضروری است. در راستای تولید ارقام فسفر-کارا، در آزمایشی، 100 لاین خالص آفتابگردان روغنی از نقاط مختلف جهان در دو شرایط بهینه و کمبود فسفر و بر اساس صفات مختلف زراعی در قالب طرح پایه کاملاً تصادفی با سه تکرار در شرایط گلدانی در سال زراعی 97-1396 ارزیابی شدند. بر اساس نتایج آماره­های توصیفی، در شرایط کمبود فسفر در مقایسه با شرایط بهینه، میانگین اکثر صفات مورد مطالعه کاهش یافت و بیشترین آسیب ناشی از کمبود فسفر، به‌ترتیب در صفات درصد فسفر بوته، عملکرد دانه در بوته، وزن طبق و وزن خشک بوته مشاهده شد. در تجزیه ساختار جمعیت بر اساس 128 نشانگر IRAP و 120 نشانگر REMAP، دو زیر جمعیت (دوK=) در پانل ارتباطی شناسایی شد و عدم تعادل پیوستگی برای نشانگرهای رتروترنسپوزونی، 04/3 درصد بود. در تجزیه ارتباطی صفات بر اساس نشانگرهای رتروترنسپوزونی و با استفاده از مدل خطی مخلوط، به‌ترتیب 17 و 19 نشانگر رتروترنسپوزونی پیوسته با صفات در شرایط بهینه و کمبود فسفر شناسایی شد و نشانگر cfcr8-1 بین صفات در شرایط بهینه و کمبود فسفر مشترک بود. نتایج به‌دست آمده از این مطالعه، اطلاعات ارزشمندی در زمینه مبنای ژنتیکی صفات مورد مطالعه ارائه می­دهد که می‌توان از این اطلاعات در برنامه‌های اصلاحی و تولید ارقام با میزان عملکرد بالا در آفتابگردان استفاده نمود.