اثر تاریخ انتقال بنه و وزن بنه مادری بر صفات کیفی و عملکرد زعفران در شرایط اقلیمی جیرفت

نویسندگان

1 استادیار بخش تحقیقات زراعی باغی، مرکز تحقیقات و آموزش کشاورزی و منابع طبیعی جنوب استان کرمان، سازمان تحقیقات، آموزش و ترویج

2 عضو هیات علمی بخش تحقیقات زراعی باغی، مرکز تحقیقات و آموزش کشاورزی و منابع طبیعی جنوب استان کرمان، سازمان تحقیقات، آموزش و ترویج

3 کارشناس بخش تحقیقات زراعی باغی، مرکز تحقیقات و آموزش کشاورزی و منابع طبیعی جنوب استان کرمان، سازمان تحقیقات، آموزش و ترویج کشاورزی،

4 کارشناس سازمان جهاد کشاورزی جنوب استان کرمان، جیرفت، ایران

doi
10.22059/ijfcs.2020.310177.654751
چکیده

کیفیت و کمیت زعفران، تحت تأثیر عوامل متعددی از جمله شرایط اقلیمی قرار می­گیرد. به­همین منظور، اثر تاریخ انتقال بنه و وزن بنه بر ویژگی­های کیفی و عملکرد زعفران، به‌صورت یک آزمایش فاکتوریل اسپلیت پلات در زمان و در قالب طرح بلوک­های کامل تصادفی با سه تکرار در دو برداشت در سال­های 96 و 97 در مرکز تحقیقات و آموزش کشاورزی و منابع طبیعی جنوب استان کرمان ایستگاه اسفندقه بررسی شد. تیمارهای آزمایش از ترکیب سه تاریخ انتقال بنه (15 خرداد، 15 مرداد و 15 شهریور) در چهار وزن بنه (شش تا هشت، هشت تا 10، 12-10 و 20-12 گرم)  به‌دست آمد. میزان کروسین، پیکروکروسین و سافرانال، تعداد گل و عملکرد کلاله اندازه گیری شد. نتایج نشان داد که  اثر تاریخ انتقال و وزن بنه و برهمکنش دو عامل بر تمامی صفات در طی دو سال معنی­دار شد. بررسی جداگانه عوامل مورد بررسی طی دو سال نشان داد که در سال اول، اثر عامل تاریخ انتقال بنه بر تمامی صفات به­غیر از میزان کروسین معنی­دار بود و اثر وزن بنه و اثر متقابل وزن بنه در تاریخ انتقال بنه بر تمامی صفات کیفی و عملکردی زعفران معنی­دار بود. بر اساس نتایج سال دوم، اثر تاریخ انتقال و وزن بنه و برهمکنش آن­ها بر کروسین، سافرانال و پیکروکروسین معنی­دار شد، ولی تنها اثر عامل تاریخ انتقال بنه بر صفات تعداد گل و عملکرد معنی­دار بود. صفات کیفی تحت تاثیر اندازه بنه و تاریخ انتقال آن قرار گرفتند، به‌طوری‌که میزان سافرانال ، پیکروکروسین و کروسین دربنه­های 20-12 گرم نسبت به سایر گروه­های وزنی در بالاترین سطح قرار داشت؛ بنابراین برای تولید زعفران با عملکرد و کیفیت بالا (زعفران ممتاز)، استفاده از بنه­های مادری درشت (بالای 10 گرم) و کشت در خرداد ماه توصیه می‌شود.