تاثیر سرمایۀ اجتماعی بر توسعۀ اجتماعات محلی (مورد مطالعه: جامعۀ عشایری استان چهارمحال و بختیاری)

نویسندگان

1 کارشناسی ارشد، گروه ترویج، ارتباطات و توسعۀ روستایی، دانشکده کشاورزی، دانشگاه زنجان، زنجان، ایران.

2 دانشیار، گروه ترویج، ارتباطات و توسعۀ روستایی، دانشکده کشاورزی، دانشگاه زنجان، زنجان، ایران

3 استادیار، گروه ترویج، ارتباطات و توسعه روستایی، دانشکده کشاورزی، دانشگاه زنجان، زنجان، ایران.

4 استادیار، گروه ترویج، ارتباطات و توسعۀ روستایی، دانشکده کشاورزی، دانشگاه زنجان، زنجان، ایران

doi
10.22034/jsnap.2025.510451.1114
چکیده

مقدمه: جوامع عشایری از جمله جوامعی هستند که به دلیل ویژگی‌های تاریخی، فرهنگی و اجتماعی خاص خود، به عنوان یک واحد اجتماعی متمایز و پویا شناخته می‌شوند. این جوامع با تاریخ و فرهنگ خود، به یکی از عناصر مهم و اساسی در فرهنگ ایرانی تبدیل شده‌اند و نقش مهمی در توسعۀ اجتماعی و اقتصادی منطقه و کشور دارند. امروزه، نکتۀ مهمی که برای توسعه جوامع محلی باید مورد توجه قرار گیرد، نقش سرمایۀ اجتماعی است. هدف پژوهش: این پژوهش با هدف تحلیل نقش سرمایۀ اجتماعی بر توسعۀ اجتماعات محلی در جامعۀ عشایری صورت پذیرفته است. روش ­شناسی تحقیق: جامعۀ آماری این پژوهش، عشایر استان چهارمحال‌ و بختیاری بودند، که تعداد 264 نفر به عنوان نمونۀ آماری انتخاب گردید و به منظور افزایش دقت در نهایت تعداد 300  نفر سرپرست خانوار عشایری مورد پرسشگری قرار گرفتند. پایایی پرسشنامه با استفاده از آزمون آلفای کرونباخ، بررسی (73/0) و تایید شد. داده­های گردآوری­شده با استفاده از نرم­افزار SPSS و AMOS مورد تحلیل قرار گرفتند. قلمروجغرافیایی پژوهش: قلمروی جغرافیایی پژوهش حاضر، مناطق عشایری استان چهارمحال و بختیاری و به طور عمده در سطح ایل بختیاری می­باشد. یافته ­ها و بحث: بر اساس نتایج آزمون همبستگی، میان ویژگی­های فردی، خانوادگی و اقتصادی پاسخگویان با برخی ابعاد مختلف توسعۀ اجتماع محلی جامعۀ عشایری همبستگی معنی­داری وجود داشت. همچنین، مشخص گردید، در بین عوامل اجتماعی تعاملات، انسجام و همبستگی، مشارکت اجتماعی و اعتماد اجتماعی دارای تاثیر مثبت و معنی­داری بر توسعۀ اجتماع محلی جامعۀ عشایری در استان چهارمحال‌ و بختیاری بودند. نتایج: بر اساس یافته­ها می­توان نتیجه گرفت که سرمایۀ اجتماعی با تقویت همکاری، بهره­وری و تاب­آوری، نقش مهمی در توسعۀ جوامع محلی استان چهارمحال و بختیاری ایفا می­کند. این امر جامعه­ی عشایری را قادر می­سازد تا بهره­برداری، توسعۀ اجتماعی و اقتصادی و زیرساخت­ها را از طریق همکاری متقابل بر اساس ارزش­ها و هنجارهای مشترک با تمرکز بر سرمایۀ اجتماعی از طریق اشکال مختلف اشتراک­گذاری و مشارکت در جامعه، جوامع محلی می­تواند توسعه و ظرفیت بلندمدت خود را تضمین کند.