افزایش تظاهر برخی از ژنهای دخیل در مسیر بیوسنتز دایوسجنین در شنبلیله (Trigonella foenum-graecum L.) تیمار شده با سطوح مختلف ملاتونین تحت تنش شوری
نویسندگان
1 استادیار گروه زراعت و اصلاح نباتات، دانشکده کشاورزی، دانشگاه صنعتی شاهرود.
2 دانش آموخته گروه زراعت و اصلاح نباتات، دانشکده کشاورزی، دانشگاه صنعتی شاهرود.
3 دانشیار گروه زراعت و اصلاح نباتات، دانشکده کشاورزی، دانشگاه صنعتی شاهرود.
doi
10.22059/ijfcs.2020.312584.654767چکیده
دایوسجنین (Diosgenin) یکی از مهمترین ترکیبات دارویی جهان محسوب میشود؛ با این وجود اطلاعات اندکی درباره مسیر بیوسنتز این متابولیت ارزشمند در شنبلیله در دسترس است. با توجه به اهمیت تولید بیشتر دایوسجنین، کاربرد محرکهای مختلف با هدف افزایش تولید آن، یک موضوع تحقیقاتی جذاب بهشمار میرود. این پژوهش با هدف افزایش تظاهر برخی از ژنهای دخیل در مسیر بیوسنتز دایوسجنین در گیاهان شنبلیله تیمار شده با تنش شوری و سطوح مختلف ملاتونین انجام شد. تیمارهای این آزمایش شامل سطوح مختلف شوری (صفر، 150 و 300 میلیمولار)، ملاتونین (صفر، 30، 60 و 90(ppm و اثرات متقابل سطوح مختلف تنش شوری و ملاتونین بود. تظاهر ژنهای Cycloartenol synthase، 26-o-Beta glucosidase و C4-demethylase در تیمار شوری 150 میلیمولار و ترکیب با ppm60 ملاتونین، بهترتیب هفت، پنج و چهار برابر نسبت به تیمار شاهد افزایش یافت، درحالیکه تظاهر ژنهای C22-hydroxylase و Δ7-reductase تحت تاثیر همه تیمارهای آزمایشی پایین بود (کاهش یافت). در مجموع نتایج تحقیق حاضر نشان داد که کاربرد سطوح مختلف ملاتونین در گیاهان تیمار شده با تنش شوری و گیاهان شاهد، قادر خواهد بود تا بهعنوان یک محرک عملکردی مناسب، تظاهر ژنهای دخیل در مسیر بیوسنتز دایوسجنین را افزایش دهد. نتایج این پژوهش در مهندسی مسیر این متابولیت ارزشمند دارویی کاربرد دارد