افزایش تظاهر برخی از ژن‌های دخیل در مسیر بیوسنتز دایوسجنین در شنبلیله (Trigonella foenum-graecum L.) تیمار شده با سطوح مختلف ملاتونین تحت تنش شوری

نویسندگان

1 استادیار گروه زراعت و اصلاح نباتات، دانشکده کشاورزی، دانشگاه صنعتی شاهرود.

2 دانش آموخته گروه زراعت و اصلاح نباتات، دانشکده کشاورزی، دانشگاه صنعتی شاهرود.

3 دانشیار گروه زراعت و اصلاح نباتات، دانشکده کشاورزی، دانشگاه صنعتی شاهرود.

doi
10.22059/ijfcs.2020.312584.654767
چکیده

دایوسجنین (Diosgenin) یکی از مهم‌ترین ترکیبات دارویی جهان محسوب می­شود؛ با این وجود اطلاعات اندکی درباره مسیر بیوسنتز این متابولیت ارزشمند در شنبلیله در دسترس است. با توجه به اهمیت تولید بیشتر دایوسجنین، کاربرد محرک­های مختلف با هدف افزایش تولید آن، یک موضوع تحقیقاتی جذاب به­شمار می­رود. این پژوهش با هدف افزایش تظاهر برخی از ژن­های دخیل در مسیر بیوسنتز دایوسجنین در گیاهان شنبلیله تیمار شده با تنش شوری و سطوح مختلف ملاتونین انجام شد. تیمارهای این آزمایش شامل سطوح مختلف شوری (صفر، 150 و 300 میلی­مولار)، ملاتونین (صفر، 30، 60 و 90(ppm  و اثرات متقابل سطوح مختلف تنش شوری و ملاتونین بود. تظاهر ژن­های Cycloartenol synthase، 26-o-Beta glucosidase و C4-demethylase در تیمار شوری 150 میلی­مولار و ترکیب با ppm60 ملاتونین، به‌ترتیب هفت، پنج و چهار برابر نسبت به تیمار شاهد افزایش یافت، درحالی­که تظاهر ژن­های C22-hydroxylase و Δ7-reductase تحت تاثیر همه تیمارهای آزمایشی پایین بود (کاهش یافت). در مجموع نتایج تحقیق حاضر نشان داد که کاربرد سطوح مختلف ملاتونین در گیاهان تیمار شده با تنش شوری و گیاهان شاهد، قادر خواهد بود تا به­عنوان یک محرک عملکردی مناسب، تظاهر ژن­های دخیل در مسیر بیوسنتز دایوسجنین را افزایش دهد. نتایج این پژوهش در مهندسی مسیر این متابولیت ارزشمند دارویی کاربرد دارد