بررسی موانع اشتغال زنان روستاهای مناطق در قلمرو کوچ نشینی (مورد مطالعه: روستای سوخسو هاشم در خراسان شمالی)
نویسندگان
1 استادیار گروه جغرافیا و برنامهریزی شهری، دانشگاه کوثر بجنورد، بجنورد، ایران.
2 استادیار گروه جغرافیا و برنامهریزی شهری، دانشگاه کوثر بجنورد، بجنورد، ایران.
doi
10.22034/jsnap.2025.437748.1089چکیده
مقدمه: نقش اشتغال در پویایی زندگی انسان انکارناپذیر است و از آنجاکه روستاها نقش مهمی در توسعه کشورهای جهان سوم بازی میکنند، مهمترین زمینه برای توسعه روستایی، اشتغال زنان است. در واقع این اشتغالزایی است که از مهمترین چالشهای سیاستگذاران در توسعه پایدار مناطق روستایی محسوب میشود.هدف پژوهش: هدف از این پژوهش؛ شناخت وضعیت اقتصادی و اشتغال زنان روستاهای مناطق کوچنشین خراسان شمالی و شناخت عوامل مؤثر بر بهبود اشتغال آنان می باشد.روش شناسی تحقیق: پژوهش حاضر از نظر هدف، کاربردی و از نظر ماهیت و روش ، توصیفی- تحلیلی میباشد. از نظر روش گردآوری اطلاعات، از مصاحبه و ارزیابی مشارکت روستایی ( PRA) و برای تجزیهوتحلیل دادهها از نرمافزار SPSS و آزمونهای آمار استنباطی (آزمون تی- تکنمونهای) و توصیفی (میانگین) استفاده شده است.قلمروجغرافیایی پژوهش: مورد مطالعه این پژوهش، روستای سوخسو هاشم در منطقه مرزی شمال استان خراسان شمالی، شهرستان راز و جرگلان میباشد. نمونهگیری این پژوهش از نوع گلولهبرفی است و سعی شد با این روش، تمام زنان کارآفرین، متخصص و یا علاقمند به اشتغالزایی (68 نفر) شناسایی و مورد مصاحبه قرار گیرند.یافته ها و بحث: طبق مطالعات پژوهش، در بعد اقتصادی-مالی، روستای سوخسوهاشم بیشترین مشکل را در خصوص اشتغال زنان داراست و این مشکل را در بعد اجتماعی-فرهنگی، به خوبی شاهدیم. در بعد فردی، مانع عمده ای مشاهده نمی شود و در بعد نهادی-قانونی، شاهد عدم هماهنگی بین اداری و نهادی هستیم.نتایج: براساس مزیتها و محدویتهای روستایی، راهبردهایی مثل تسهیلگری و آموزش ، ایجاد بازارچهها و روستابازارها، تسهیل روند ادارای اخذ مجوزهای مشاغل، پوشش بیمهای مناسب، ایجاد صندوقهای اعتباری خرد و ترویج فرهنگ کار و تلاش پیشنهاد میگردد.