بررسی اثر 24- اپی براسینواستروئید بر بیان برخی از ژنهای درگیر در مسیر بیوسنتز دایوسجنین در شنبلیله (Trigonella foenum-graecum L.)تحت تنش دمای بالا
نویسندگان
1 دانشجوی سابق کارشناسی ارشد گروه زراعت و اصلاح نباتات، دانشکده کشاورزی، دانشگاه صنعتی شاهرود
2 استادیار، گروه زراعت و اصلاح نباتات، دانشکده کشاورزی، دانشگاه صنعتی شاهرود
3 دانشیار گروه زراعت و اصلاح نباتات، دانشکده کشاورزی، دانشگاه صنعتی شاهرود.
4 استادیار، گروه زراعت و اصلاح نباتات، دانشکده کشاورزی، دانشگاه صنعتی شاهرود
5 استادیار، گروه بیوتکنولوژی، دانشکده کشاورزی، دانشگاه تربیت مدرس
doi
10.22059/ijfcs.2020.295770.654683چکیده
استفاده از تحریککنندههای مختلف از قبیل تنشهای غیرزنده، تشعشعات و تنظیمکنندههای رشد مختلف بهمنظور افزایش کمیت متابولیتهای ثانویه، یکی از زمینههای تحقیقاتی جالب توجه بهشمار میرود. این تحقیق با هدف بررسی اثر 24-اپیبراسینواستروئید بر تغییرات بیان برخی از ژنهای دخیل در مسیر بیوسنتز دایوسجنین در شنبلیله تحت تنش دمای بالا، بهصورت فاکتوریل و در قالب طرح کاملا تصافی انجام شد. نتایج نشان داد که بیشترین میزان بیان ژن (Cycloartenol synthase) CAS در تیمار دمای بالا و سطح دو ppm از هورمون 24- اپیبراسینواستروئید در زمان 24 ساعت پس از تنش (27 برابر) بهدست آمد. همچنین بیشترین میزان بیان ژن SSR در تیمار دمای نرمال و سطح پنج ppm در زمان 24 ساعت به میزان 5/3 برابر مشاهده شد. کاربرد سطوح دو و پنج ppm از هورمون 24-اپیبراسینواستروئید در زمان اعمال تنش دمای بالا، بهصورت معنیداری منجر به افزایش بیان ژنSSR شد. بیان ژنSEP (Squalene epoxidase) نسبت به شرایط دمای نرمال در سطوح دو و پنج ppm، بهترتیب 20 و 10 برابر افزایش یافت. کاربرد 24-اپیبراسینواستروئید بعد از گذشت 24 ساعت، موجب افزایش بسیار معنیدار بیان ژن(Sterol methyltransferase) SMT به میزان شش برابر (نسبت به دمای 23 درجه سانتیگراد و عدم کاربرد 24-اپیبراسینواستروئید) شد. بیان ژن (Squalene synthase) SQS با اعمال تیمار دمای بالا و سطوح مختلف 24-اپیبراسینواستروئید نسبت به شرایط نرمال کاهش یافت. نتایج نشان داد که میتوان از 24-اپیبراسینواستروئید و تنش دمای بالا، بهعنوان یک محرک مناسب بهمنظور افزایش بیان برخی ژنهای درگیر در مسیر بیوسنتز دایوسجنین و افزایش محتوی دایوسجنین استفاده کرد.