فهرست نشریات علمی دسترسی آزاد ایران

مقدمه: معیشت عشایر مبتنی بر دام­داری است و لذا شیوه سکونت آن­ها نیز به این موضوع بستگی دارد. این شیوه زندگی که از قدیمی­ترین انواع زندگی بشری است، مبتنی بر کوچ و جابجایی سالانه است؛ به این ترتیب که عشایر به منظور تعلیف دام­های خویش، مجبور به تغییر مکان و یافتن چراگاه­های مناسب برای آن­ها هستند. در این شیوه زندگی، طبیعت به عنوان بستر اصلی حیات آن­ها شناخته می­شود و سازگاری با آن، مهم­ترین اصل در این شیوه به شمار می­رود. این موضوع در الگوی سکونت آن­ها نیز نمود دارد. در این میان زندگی کوچ­نشینان آکنده از رخدادهای طبیعی است که هر لحظه حیات افراد و دام­های آن­ها و به عبارتی زندگی آن­ها را تهدید می­کند.هدف پژوهش: بررسی مولفه­های طراحی و ساخت مسکن اضطراری بر پایه­ی الگوی سکونت عشایر خراسان رضوی می­باشد.روش­شناسی تحقیق: روش تحقیق بر مبنای توصیفی تحلیلی است که با استناد به اسناد و منابع در دسترس به این صورت که ابتدا به بررسی مفاهیم اسکان موقت، جامعه عشایری و تعاریف مرتبط با جامعه عشایری پرداخته و ویژگی­‌های مسکن و نوع سکونت آن­ها را بیان نموده و با جمع­آوری اطلاعات با الگوی کتابخانه­ای و میدانی در مورد اسکان موقت جامعه عشایری خراسان­رضوی پرداخته شده است.قلمروجغرافیایی پژوهش: قلمرو در این پژوهش محدوده استان خراسان رضوی است.یافته­ها و بحث از مسکن اضطراری عشایر، مى­توان از آن­ها در جهت فرآیند اسکان موقت پس از بروز حوادث استفاده نمود. طراحی این فضاها باید به گونه­ای باشد که علاوه بر اسکان عشایر، فضایی نیز برای نگهداری دام و طیور طراحی شود تا علاوه بر معیشت و زندگی، اقتصاد آنان نیز به خطر نیفتد.نتایج: بر اساس مطالعات انجام شده، مولفه­های مکان­یابی مسکن اضطراری موقت بر پایه­ی الگوی سکونت عشایر خراسان­رضوی شامل در نظر گرفتن مناطق امن از نظر رخدادهای طبیعی و محدوده امن آن، استفاده از مصالح با سرعت اجرای بالا و هزینه کم، سبک بودن و مقاوم بودن در برابر رخدادهای طبیعی، رعایت حریم­های ساخته دست بشر (به عنوان مثال مسیرهای دسترسی، خطوط انتقال برق، پمپ بنزین­ها و ...)، فاصله مناسب و امن جهت تخلیه سریع افراد، دام و طیور، تخصیص بهینه نقاط اسکان اضطراری، مکان­یابی سایت­های اسکان موقت، ارائه الگوی شبکه ایمن معابر بر اساس اصول پدافند غیرعامل است.