فهرست نشریات علمی دسترسی آزاد ایران

مهاجرت یکی از مفهوم‌های آشنا در جهان امروز است و زندگی بسیاری از انسان‌ها و روایت‌های آنان را دگرگون می‌کند. کیفیت چنین تجربه‌ای برای نوجوانان می‌تواند متفاوت از بزرگ‌سالان باشد. هدف این پژوهش واکاوی وضعیت بازنمایی مهاجرت و مفهوم‌های وابسته به آن در رمان نوجوان ایران است. براساس یافته‌ها، مهاجرت اجباری ناشی از جنگ و ناامنی، پناهندگی، تبعید و مهاجرت تراملی در رمان نوجوان ایران حضور دارند. به شکلی استعاری مهاجرت از دنیای واقعی به جهان فانتزی را نیز می‌توان یکی از گونه‌های مهاجرت توصیف کرد. حضور مهاجرت گاه با غیاب مهاجر بازنمایانده می‌شود و تأثیر مهاجرت بر بازماندگان محل توجه است. رمان نوجوان ایران هنوز در ابتدای مسیر پرداختن به مهاجرت و ادبیات چندفرهنگی قرار دارد. در اغلب این روایت‌ها مهاجرت با جنگ گره خورده‌است. مهاجرت داخلی نمود بیشتری در رمان‌های نوجوان دارد و مهاجرت خارجی و کشمکش‌های بینافرهنگی مهاجران کمتر مطرح شده‌اند. در این روایت‌ها جامعه میزبان اغلب مهاجران را تنها به شرط پذیرفتن نشانگان فرهنگی جامعه مقصد در جایگاه دیگری فروتر می‌پذیرد. رمان‌های نوجوان مهاجرت به ساختن و بازتعریف هویت توجه ویژه‌ای دارند و تلاش مهاجران را برای یافتن مرزهای خود در موقعیتی نو نشان می‌دهند. خشونت، رهاشدگی، آوارگی و دغدغه‌های مهاجران نوجوان در این دست روایت‌ها بازتاب یافته‌اند.