اثر انواع کود دامی بر ویژگی‌های کمی و کیفی کلزا در شرایط آبیاری با پساب تصفیه شده شهری

نویسندگان

1 استادیار بخش کشاورزی، دانشگاه پیام نور، ایران

2 استادیار بخش کشاورزی دانشگاه پیام نور ایران

3 دانشیار بخش کشاورزی، دانشگاه پیام نور، ایران

4 دانش آموخته کارشناسی ارشد کشاورزی، دانشگاه پیام نور، ایران

doi
10.22059/ijfcs.2020.300038.654705
چکیده

به‌منظور مطالعه اثر انواع کودهای دامی و آبیاری با پساب تصفیه شده شهری زابل، آزمایشی در سال زراعی 96-1395 در شرایط مزرعه به‌صورت کرت­های خرد شده و در قالب طرح پایه بلوک­های کامل تصادفی انجام شد. تیمارهای آزمایشی شامل نوع آبیاری در دو سطح I1: آبیاری با آب معمولی و I2: آبیاری با پساب تصفیه شده شهری به‌عنوان فاکتور اصلی و نوع کود دامی در چهار سطح M1: بدون مصرف کود، M2: کود گاوی (40 تن در هکتار)، M3: کود گوسفندی (30 تن در هکتار) و M4: کود مرغی (20 تن در هکتار) به‌عنوان فاکتور فرعی بودند. نتایج آزمایش نشان داد که آبیاری با پساب تصفیه شده شهری منجر به افزایش 74/10 درصدی ارتفاع بوته، 48/31 درصدی تعداد شاخه­های فرعی و 70/9 درصدی تعداد خورجین در بوته شد و در بین کودهای دامی نیز مصرف کود مرغی نسبت به کود گوسفندی و گاوی، به‌ترتیب به میزان 41/12 و 00/14 درصد ارتفاع بوته، 90/21 و 20/22 درصد تعداد شاخه­های فرعی و 92/5 و 66/7 درصد تعداد خورجین در بوته را افزایش داد. از طرف دیگر، برای تیمارهای آبیاری با پساب مشاهده شد که بیشترین عملکرد علوفه تازه، علوفه خشک، عملکرد دانه و عملکرد روغن کلزا به‌ترتیب با میانگین 10249، 992، 2769 و 894 کیلوگرم در هکتار در تیمار کود مرغی به‌دست آمد. مطالعه همبستگی صفات نشان داد که عملکرد دانه کلزا با اکثر صفات اندازه­گیری شده همبستگی مثبت و معنی­داری داشت که در این بین، بیشترین همبستگی بین عملکرد دانه با عملکرد روغن مشاهده شد. در مجموع از نتایج پژوهش چنین نتیجه­گیری می­شود که آبیاری با پساب تصفیه شده شهری و مصرف کود مرغی، بهترین تیمار جهت دستیابی به عملکرد بیشتر علوفه، دانه و روغن کلزا بوده است، اما برای توصیه آن به کشاورزان منطقه پیشنهاد می­شود که طرح توجیه اقتصادی آن انجام شود و پس از آن به‌عنوان یک الگوی مناسب به کشاورزان منطقه توصیه شود.