ارزیابی تحمل به شوری در 43 ژنوتیپ عدس به همراه رقم زراعی مردم

نویسندگان

1 دانش آموخته کارشناسی ارشد، گروه زراعت و اصلاح نباتات، دانشکده کشاورزی دانشگاه تهران

2 دانشیار گروه زراعت و اصلاح نباتات، دانشکده کشاورزی دانشگاه تهران

3 دانش آموخته کارشناسی ارشد، گروه به‌نژادی و بیوتکنولوژی گیاهی، دانشکده کشاورزی دانشگاه تبریز

doi
10.22059/ijfcs.2020.216379.654182
چکیده

مطالعه حاضر به‌منظور دسته‌بندی پاسخ ژنوتیپ‌های مختلف عدس (Lens culinaris Medik) به تنش شوری در فاز جوانه­زنی و استقرار گیاهچه، در دو مرحله به صورت آزمایش فاکتوریل و برپایه طرح کاملاً تصادفی با سه تکرار در گلخانه انجام شد. 44 ژنوتیپ عدس به همراه چهار سطح شوری، فاکتورهای مرحله اول و چهار ژنوتیپ عدس به همراه چهار سطح شوری، فاکتورهای مرحله دوم بودند. چهار سطح تنش شوری در آزمایش اول، حاصل ترکیب خاک معمولی با خاک دارای شوری طبیعی در نسبت­های وزنی یک، دو به یک، یک به یک و یک به دو (به‌ترتیب خاک معمولی و خاک شور) و در آزمایش، دوم ناشی از NaCl (صفر، 60، 120 و 180 میلی­مولار) بود. برخی صفات مورفولوژیکی به همراه محتوای کلروفیل a و b، کاروتنوئید و پرولین مورد ارزیابی قرار گرفتند. طبق نتایج حاصل از تجزیه و تحلیل داده­ها، اختلاف معنی­داری بین ژنوتیپ­ها در پاسخ به تنش شوری وجود داشت و افزایش میزان خسارت، متناسب با افزایش تنش شوری بود. به‌منظور دسته­بندی ژنوتیپ­ها از نظر پاسخ به تنش شوری در آزمایش اول، تجزیه خوشه­ای و تجزیه به مولفه­های اصلی انجام شد و ژنوتیپ­ها در چهار گروه مختلف دسته­بندی شدند. چهار ژنوتیپ آزمایش دوم با توجه به نتایج مرحله اول انتخاب شدند. به طور کلی نتایج نشان داد که در بین ژنوتیپ­های مورد مطالعه عدس، تنوع بالایی از نظر پاسخ به تنش شوری وجود داشت که می­تواند در برنامه­های اصلاح ارقام زراعی مورد استفاده قرار گیرد.