ارزیابی تحمل به شوری در 43 ژنوتیپ عدس به همراه رقم زراعی مردم
نویسندگان
1 دانش آموخته کارشناسی ارشد، گروه زراعت و اصلاح نباتات، دانشکده کشاورزی دانشگاه تهران
2 دانشیار گروه زراعت و اصلاح نباتات، دانشکده کشاورزی دانشگاه تهران
3 دانش آموخته کارشناسی ارشد، گروه بهنژادی و بیوتکنولوژی گیاهی، دانشکده کشاورزی دانشگاه تبریز
doi
10.22059/ijfcs.2020.216379.654182چکیده
مطالعه حاضر بهمنظور دستهبندی پاسخ ژنوتیپهای مختلف عدس (Lens culinaris Medik) به تنش شوری در فاز جوانهزنی و استقرار گیاهچه، در دو مرحله به صورت آزمایش فاکتوریل و برپایه طرح کاملاً تصادفی با سه تکرار در گلخانه انجام شد. 44 ژنوتیپ عدس به همراه چهار سطح شوری، فاکتورهای مرحله اول و چهار ژنوتیپ عدس به همراه چهار سطح شوری، فاکتورهای مرحله دوم بودند. چهار سطح تنش شوری در آزمایش اول، حاصل ترکیب خاک معمولی با خاک دارای شوری طبیعی در نسبتهای وزنی یک، دو به یک، یک به یک و یک به دو (بهترتیب خاک معمولی و خاک شور) و در آزمایش، دوم ناشی از NaCl (صفر، 60، 120 و 180 میلیمولار) بود. برخی صفات مورفولوژیکی به همراه محتوای کلروفیل a و b، کاروتنوئید و پرولین مورد ارزیابی قرار گرفتند. طبق نتایج حاصل از تجزیه و تحلیل دادهها، اختلاف معنیداری بین ژنوتیپها در پاسخ به تنش شوری وجود داشت و افزایش میزان خسارت، متناسب با افزایش تنش شوری بود. بهمنظور دستهبندی ژنوتیپها از نظر پاسخ به تنش شوری در آزمایش اول، تجزیه خوشهای و تجزیه به مولفههای اصلی انجام شد و ژنوتیپها در چهار گروه مختلف دستهبندی شدند. چهار ژنوتیپ آزمایش دوم با توجه به نتایج مرحله اول انتخاب شدند. به طور کلی نتایج نشان داد که در بین ژنوتیپهای مورد مطالعه عدس، تنوع بالایی از نظر پاسخ به تنش شوری وجود داشت که میتواند در برنامههای اصلاح ارقام زراعی مورد استفاده قرار گیرد.