تأثیر کم آبیاری و محلولپاشی پلیآمینها بر عملکرد دانه و روغن، کارآیی مصرف آب و تولید اسیدهای چرب روغن دانه گلرنگ بهاره (Carthamus tinctorius L.)
نویسندگان
1 دانشجوی دکتری، گروه زراعت و اصلاح نباتات، دانشکده علوم کشاورزی، دانشگاه شاهد، تهران
2 مدیر گروه زراعت و اصلاح نباتات/دانشکده علوم کشاورزی/دانشگاه شاهد
3 استاد، گروه زراعت، دانشکده کشاورزی، دانشگاه تربیت مدرس، تهران
4 استادیار، گروه گیاهپزشکی، دانشکده علوم کشاورزی، دانشگاه شاهد، تهران
doi
10.22059/ijfcs.2020.305009.654732چکیده
پژوهش حاضر، بهمنظور بررسی اثر محلولپاشی ترکیبات پلیآمین بر عملکرد دانه، روغن و اسیدهای چرب در گلرنگ تحت تنش کم آبیاری، بهصورت اسپلیت پلات و در قالب طرح بلوکهای کامل تصادفی با چهار تکرار در مزرعه پژوهشی دانشکده کشاورزی دانشگاه شاهد در سال 96-1395 انجام شد. تیمارهای مورد بررسی شامل آبیاری در دو سطح آبیاری کامل و کم آبیاری (بهترتیب آبیاری پس از تخلیه 50 و 75 درصد رطوبت ظرفیت زراعی) بهعنوان عامل اصلی و سطوح محلولپاشی ترکیبات پلیآمین بهعنوان عامل فرعی در 10 سطح شامل محلولپاشی با آب (شاهد)، محلولپاشی با پوتریسین، اسپرمیدین و اسپرمین هر یک در غلظتهای (05/0، 1/0 و 2/0 میلیمولار) بودند. در هر یک از سطوح آبیاری، محلولپاشی پوتریسین بهطور معنیدار عملکرد دانه و روغن، شاخص برداشت، کارآیی مصرف آب و اسید اولئیک را افزایش داد. افزایش سطوح محلولپاشی پوتریسین و اسپرمین از 05/0 به 2/0 میلیمولار در شرایط تنش کم آبیاری، مقدار عملکرد زیستی را در مقایسه با تیمار شاهد بهترتیب 4/40 و 3/38 درصد افزایش داد. نتایج برشدهی اثرمتقابل نشان داد که محلولپاشی اسپرمین با بیشترین غلظت (2/0 میلیمولار) تحت تنش کم آبی، مقدار مجموع اسیدهای چرب غیراشباع دانه را بهطور معنیداری افزایش و درصد اسید پالمیتیک را کاهش داد. محلولپاشی اسپرمیدین موجب افزایش معنیدار میزان اسید لینولئیک روغن گلرنگ در شرایط تنش رطوبتی شد. بهطورکلی بهنظر میرسد که محلولپاشی ترکیبات پلیآمین جهت تولید بیشتر عملکرد دانه و روغن، افزایش کارآیی مصرف آب و بهبود کیفیت روغن گلرنگ در شرایط کم آبیاری مناسب باشد.
