بررسی گفتمان اکوفمینیسم در رمان رهش نوشته رضا امیرخانی براساس الگوی تحلیل گفتمانی فرکلاف
نویسندگان
1 استادیار زبان و ادبیات فرانسه دانشگاه فردوسی مشهد، ایران.
2 دانشجوی دکتری زبان و ادبیات فرانسۀ دانشگاه فردوسی مشهد، ایران.
doi
10.22124/naqd.2021.17491.2080چکیده
تخریب منابع طبیعی و مشکلات زیستمحیطی به دغدغههای انسان معاصر تبدیل شدهاند. بررسی ابعاد این معضلات و رابطۀ آن با حوزۀ علوم اجتماعی و علوم انسانی باعث شد تا به نقش انسان در افزایش و یا کاهش آسیبهای زیستمحیطی توجه شود. از نظر پیر شونتچه، نظریهپرداز زیستمحیط، زبان و ادبیات نقش مهمی در آموزش مسئولیتپذیری اجتماعی نسل آینده، برای رسیدن به توسعۀ پایدار و حفاظت از محیط زیست ایفا میکنند. اکوفمینسم جنبش فکری است که ادعا دارد بهرهبرداری سودجویانه از منابع طبیعی و نگاه فرودست به زنان با یکدیگر رابطۀ مستقیم دارد و ازبینرفتن تبعیض جنسیتی راهی برای حفظ محیط زیست میباشد. در این پژوهش چگونگی بازتاب مؤلفههای اکوفمینیسم در رمان رهش رضا امیرخانی بررسی خواهد شد، با خوانش اثر بر پایۀ تحلیل گفتمان انتقادی، رویکرد فرکلاف در سه سطح توصیف، تفسیر و تبیین، نشان میدهیم چه رابطهای در جامعۀ مردسالار، بین تخریب محیط زیست و تمایل بر اقتدار بر زنان وجود دارد. نتایج نشان داد، زن بدن خود را به جهان هستی وام میدهد تا بیانگر اندیشه شود، رابطۀ تعاملی تن زنانه در تارو پود جهان و تجلی هستی در زن پیام نمادین تشابه تسلط توجیهناپذیر مردان در هرم قدرت جامعۀ مردسالار بر زنان و هستی را دارد که بهرهبرداری بیرویه از محیط زیست را به دنبال میآورد.