تفسیر کیفی داده‌های مغناطیس‌‌سنجی هوابرد منطـقه بصیـران (اسـتان خـراسان جنوبی)

نویسندگان

1 استادیار، گروه مهندسی معدن، دانشکده مهندسی معدن، عمران و شیمی، دانشگاه صنعتی بیرجند، بیرجند، ایران

2 دانشجوی دکتری، پژوهشکده علوم پایه کاربردی، دانشگاه شهید بهشتی، تهران، ایران

3 دانش‌آموخته کارشناسی ارشد، گروه مهندسی معدن، دانشکده مهندسی معدن، دانشگاه صنعتی امیرکبیر، تهران، ایران

4 دانشجوی کارشناسی ارشد، گروه مهندسی معدن، دانشکده مهندسی معدن، عمران و شیمی، دانشگاه صنعتی بیرجند، بیرجند، ایران

doi
10.22059/jesphys.2022.314982.1007268
چکیده

پژوهش حاضر به ارائه نتایج حاصل از انجام مطالعات مغناطیس‌سنجی هوابرد در منطقه بصیران واقع در جنوب شهرستان بیرجند پرداخته است. این منطقه طبق گزارش نقشه‌های زمین‌شناسی دارای اندیس‌ها و پتانسیل‌های بالای معدنی همچون مس قلعه زری، آهن بیشه و طلای هیرد بوده و از نظر مطالعات معدنی نیز از اهمیت ویژه‌ای برخوردار است. در سال 1383 عملیات برداشت داده‌های مغناطیس‌سنجی هوایی در محدود وسیعی درحدود 1500 کیلومتر مربع و با هدف شناسایی نواحی جدید حاوی پتانسیل‌های معدنی به ویژه کانسارهای فلزی انجام گرفته است. جهت انجام تفسیر کیفی این داده‌ها از انواع فیلترهای ریاضی و ژئوفیزیکی متداول مانند انتقال به قطب، ادامه فراسو، تهیه داده شبه گرانی و سیگنال تحلیلی استفاده شده ‌است. با مقایسه روند تغییرات بی‌هنجاری‌ها در نقشه‌های مختلف، وجود حداقل پنج منبع عمده ایجاد کننده بی‌هنجاری مغناطیسی عمیق با منشأهایی از قبیل توده‌های آذرین نفوذی در محدوده قابل مـشاهده و تفسیر می‌باشد. این منابع در نقشه‌های رسم شده به‌ویژه در نقشه‌های انتقال به قطب، شبه گرانی، سیگنال تحلیلی و نقشه‌های ادامه فراسوی 300، 500 و 1000 متر با وضوح خوبی در گستره‌های عمقی مختلف آشکار شده است. نتایج این تحقیق شامل معرفی پنج ناحیه در مقیاس کوچکتر محلی است که دارای بی‌هنجاری عمیق مغناطیسی در منطقه بصیران می‌باشد و می‌تواند در کنار سایر پتانسیل‌های شناخته شده موجود از قبیل معدن مس، آهن، طلا و منگنز جهت انجام مطالعات اکتشافی زمینی برای فعالان حوزه اکتشاف معدن مفید و سودمند باشد.