تعیین‌محل مجدد پس‌لرزه‌های زمین‌لرزه 16 فروردین 1396 سفیدسنگ با استفاده از همبستگی متقابل شکل موج‌های لرزه‌ای و روش اختلاف‌زمانی دوگانه

نویسندگان

1 دانش‌آموخته کارشناسی ارشد، گروه زلزله‌شناسی، مؤسسه ژئوفیزیک، دانشگاه تهران، تهران، ایران

2 دانشیار، گروه زلزله‌شناسی، مؤسسه ژئوفیزیک، دانشگاه تهران، تهران، ایران

3 دانش‌آموخته کارشناسی ارشد، گروه زلزله‌شناسی، مؤسسه ژئوفیزیک، دانشگاه تهران، تهران، ایران

doi
10.22059/jesphys.2022.325788.1007331
چکیده

در تاریخ 16 فروردین ماه 1396 زمین‌لرزه‌ سفیدسنگ با بزرگای گشتاوری 0/6 در حدود 30 کیلومتری سفید سنگ و 80 کیلومتری مشهد در استان خراسان رضوی به وقوع پیوست. با نگاهی به توزیع پس‌لرزه‌های گزارش شده در وب‌سایت مرکز لرزه‌نگاری کشوری با توجه به خطای موجود در مکان­یابی زمین­لرزه­ها، در این محل امکان نسبت‌دادن این رویداد به فعالیت بخش غربی گسل فریمان یا منتهی‌الیه جنوبی گسل کشف‌رود، میسر نیست. در این مطالعه تلاش شد تا اثر استفاده از تعیین مکان نسبی زمین‌لرزه‌ها و بهبود قرائت فازها برروی داده‌های ثبت‌شده در ایستگاه‌های مرکز لرزه‌نگاری کشوری به‌منظور یافتن گسل مسبب بررسی شود. داده‌ها مربوط به بازه زمانی یک‌ساله پس از رخداد زمین‌لرزه اصلی و شامل 2136 پس‌لرزه بود که از این تعداد 290 رویداد با گپ آزیموتی کمتر یا مساوی 180 درجه، بزرگای کمتر یا مساوی 5/2 و RMS کمتر یا مساوی 5/0ثبت‌شده بودند. با استفاده از روش همبستگی متقابل، خطای قرائت فاز P شکل‌موج­های ثبت‌شده کاهش یافته و سپس با استفاده از روش اختلاف‌زمانی دوگانه، خطای ناشی از مدل پوسته در تعیین‌محل زمین‌لرزه کاهش داده شد که این دو کار سبب افزایش دقت مکانی رویدادها شده‌اند. روش ذکر شده در بهبود توزیع عمقی زمین­لرزه‌های این منطقه نیز، تأثیر قابل ملاحظه‌ای داشته است. نتایج به‌دست آمده در این پژوهش با توجه به توزیع پس‌لرزه‌های با دقت بالا تعیین‌محل مجدد شده، نشانگر روند شمال غربی-جنوب شرقی (به موازات روند گسل کشف رود) و با شیبی در حدود 45 درجه می­باشد.