بررسی اثرات 24-اپی‌براسینواستروئید بر برخی از خصوصیات گیاه شنبلیله (Trigonella foenum-graecum L.) تحت شرایط تنش دمای بالا

نویسندگان

1 استادیار، گروه زراعت و اصلاح نباتات، دانشکده کشاورزی، دانشگاه صنعتی شاهرود

2 استادیار، گروه زراعت و اصلاح نباتات، دانشکده کشاورزی، دانشگاه صنعتی شاهرود

3 دکتری، گروه زراعت و اصلاح نباتات، دانشگاه علوم کشاورزی و منابع طبیعی ساری

4 دانش آموخته کارشناسی ارشد، گروه زراعت و اصلاح نباتات، دانشکده کشاورزی، دانشگاه صنعتی شاهرود،

5 دانشیار گروه زراعت و اصلاح نباتات، دانشکده کشاورزی، دانشگاه صنعتی شاهرود.

doi
10.22059/ijfcs.2020.302070.654719
چکیده

هدف از این مطالعه، بررسی تأثیر 24-اپی­براسینواستروئید بر برخی خصوصیات فیزیولوژیک شنبلیله تحت تنش دمای بالا بود. تیمارهای این آزمایش شامل سطوح مختلف ­24-اپی­براسینواستروئید (صفر، دو، پنج و 10 ppm)، بازه­های زمانی شش و 24 ساعت (پس از اعمال تنش دمایی و یا کاربرد ­24-اپی­براسینواستروئید) و شرایط دمایی (23 درجه سانتی­گراد و تنش دمای 42 درجه سانتی‌گراد) بودند. نتایج این پژوهش نشان داد که تنش دمای بالا، منجر به کاهش محتوای کلروفیلa ، b  و کلروفیل کل، کاروتنوئید و افزایش محتوای مالون­دی­آلدهید و درصد نشت الکترولیت شد و کاربرد 24-اپی­براسینواستروئید در طول تنش به­صورت قابل توجهی مانع از کاهش محتوی رنگیزه و افزایش نشت الکترولیت شد. کاربرد سطوح مختلف 24-اپی­براسینواستروئید در دماهای بالا، محتوای مالون­دی­آلدهید را کاهش و تحمل شنبلیله را افزایش داد که این افزایش تحمل به دلیل کاهش پراکسیداسیون اسید غیرچرب بود. فعالیت آنزیم­های کاتالاز، گایاکول پراکسیداز و آسکوربات پراکسیداز در شرایط تنش افزایش یافت و سطوح مختلف 24-اپی­براسینواستروئید منجر به افزایش بیشتر فعالیت این آنزیم­ها تحت شرایط تنش شد. در این پژوهش 24-اپی­براسینواستروئید باعث تحریک سیستم دفاعی گیاه (تحریک بیان ژن­های دخیل در سازوکار­های دفاعی) و در نتیجه افزایش فعالیت آنزیم­های آنتی‌اکسیدان (آسکوربات پراکسیداز، کاتالاز و گایاکول پراکسیداز) شد. در مجموع نتایج این تحقیق نشان داد که 24-اپی­براسینواستروئید، فعالیت ژن­های دخیل در فتوسنتز و ژن­های درگیر در سیستم دفاع آنتی­اکسیدانی گیاه شنبلیله را تحریک می­کند و با کاهش تنش اکسیداتیو، تحمل شنبلیه را نسبت به تنش دمایی بالا افزایش می­دهد. ­