فهرست نشریات علمی دسترسی آزاد ایران

مطالعه مرز بین رخساره‌ها و لایه‌ها با دانه‌بندی نزدیک به‌هم در یک محیط رسوبی و دارای چین‌خوردگی‌های بالا از مسائل ژئوفیزیکی چالش‌برانگیز است. یکی از موارد کاربرد برداشت‌های ژئوفیزیکی تعیین مرز رولایه و سنگ‌بستر در ساختگاه‌های مهندسی مانند سدهای خاکی است. توموگرافی الکتریکی (ERT)، به‌عنوان یکی از مؤثرترین رهیافت‌های ژئوفیزیکی برای به نقشه درآوردن لایه­های زیرسطحی بر اساس تباین رسانندگی مواد قلمداد می‌شود. در این مطالعه، به بررسی کارایی توموگرافی مقاومت‌ویژه الکتریکی و پلاریزاسیون القایی از طریق برداشت چندین پروفیل موازی با هدف تصویرسازی مرز رولایه و سنگ‌بستر و تعیین احتمال نشت و فرار آب در تکیه‌گاه چپ سد خاکی ایلام (گلال) پرداخته می‌شود. با توجه به نتایج به‌دست آمده از آرایه‌های برداشت شده، بخش‌های بارپذیر می‌توانند در ارتباط با زون شیلی و نیز آهک‌های مارنی حاوی پیریت باشد. همچنین به دلیل نزدیکی مقادیر شارژپذیری رولایه با دانه‌‌بندی در حد رس و سنگ کف آهکی با میان لایه‌های شیلی و مارنی، تغییرات مقاومت‌ویژه الکتریکی به‌عنوان عامل اصلی جهت تفکیک لایه های زیرسطحی از یکدیگر در نظر گرفته می‌‌شود. برای تفسیر بهتر مدل‌های به‌دست آمده و تطابق آن با شرایط زیرسطحی از اطلاعات زمین شناسی منطقه استفاده شد. همچنین با بهره‌‌گیری از گمانه‌های حفاری موجود در منطقه، مقاطع ژئوالکتریکی مورد صحت‌سنجی قرار گرفت. بر اساس مدل‌های منتج‌شده از داده‌های ژئوالکتریکی می‌توان نتیجه گرفت که بررسی‌های توموگرافی الکتریکی، به‌خوبی توانسته فروافتادگی موجود در منطقه موردمطالعه و همچنین مرز رولایه و سنگ‌بستر را با توجه به محدودیت‌های تفکیک‌پذیری تا حد قابل‌قبولی به تصویر درآورد.