بررسی پتانسیل لومینسانس تحریک‌شده با اشعه مادون‌قرمز جهت سن‌یابی سنگ‌های واریزه‌ای زمین‌لغزش فتلک

نویسندگان

1 دانشجوی دکتری، گروه زلزله‌شناسی، مؤسسه ژئوفیزیک، دانشگاه تهران، تهران، ایران

2 پژوهشگر، آزمایشگاه ریزو، دانشکده فیزیک، دانشگاه فنی دانمارک، رزکیلده، دانمارک

3 کارشناس، پژوهشگاه بین المللی زلزله‌شناسی و مهندسی زلزله، تهران، ایران

4 استاد، آزمایشگاه سن‌یابی لومینسانس نوردیک، دانشکده علوم زمین، دانشگاه آرهوس، رزکیلده، دانمارک

5 دانشیار، گروه زلزله‌شناسی، مؤسسه ژئوفیزیک، دانشگاه تهران، تهران، ایران

6 استادیار، پژوهشگاه بین المللی زلزله‌شناسی و مهندسی زلزله، تهران، ایران

7 دانشیار، مؤسسه تحقیقات حفاظت خاک و آبخیزداری، سازمان تحقیقات، آموزش و ترویج کشاورزی، تهران، ایران

doi
10.22059/jesphys.2022.336792.1007398
چکیده

طی دهه گذشته روش نوینی جهت سن‌یابی سطوح سنگی با استفاده از سیگنال لومینسانس تحریک‌شده با اشعه مادون‌قرمز ارائه شد. این روش بر پایه نمودار لومینسانس-عمق است که در آن با افزایش مدت‌زمانی که سنگ در معرض نور خورشید قرار می­گیرد عمق نفوذ نور به داخل سنگ افزایش و سیگنال لومینسانس موجود در سنگ کاهش می­یابد. با استفاده از این رویکرد، سایت­های مختلفی از جمله در ایتالیا و دانمارک با موفقیت سن­یابی شده­اند. لذا در این پژوهش امکان سن­یابی نمونه­های سنگی واریزه­ای ناشی از زمین‌لغزش فتلک به‌کمک این روش مورد بررسی قرار گرفت. اما متأسفانه نتایج حاصل از نمونه فتلک منطبق با مدل ارائه شده نبود و تعیین سن انجام نشد. از این‌رو نمونه­های سنگی از سایتی در اسپانیا برداشت شد تا با همان روش­های آزمایشگاهی که نمونه فتلک مطالعه شد مورد سن­یابی قرار گیرند که نتایج با مدل همخوانی داشت. اطلاعات حاصل از این پژوهش نشان داد که مراحل نمونه‌برداری و انجام آزمایشات به‌طور صحیح انجام شده است و روش به درستی عمل می­کند اما مشکل اصلی در ذات و حساسیت نمونه­های برداشت شده از منطقه فتلک جهت تولید لومینسانس است.