واکاوی ویژگی های معماری انعطاف پذیر سکونت عشایر استان خراسان رضوی
نویسندگان
1 استادیار، گروه مهندسی معماری، دانشگاه آیت الله بروجردی، لرستان، ایران.
2 گروه مهندسی عمران و معماری، دانشگاه تربت حیدریه، تربت حیدریه، ایران
doi
10.22034/jsnap.2023.399874.1060چکیده
مقدمه: معیشت عشایر مبتنی بر دامداری است و لذا شیوه سکونت آنها نیز به این موضوع بستگی دارد. این شیوه زندگی که از قدیمیترین انواع زندگی بشری است، مبتنی بر کوچ و جابجایی سالانه است؛ به این ترتیب که عشایر به منظور تعلیف دامهای خویش، مجبور به تغییر مکان و یافتن چراگاههای مناسب برای آنها هستند. در این شیوه زندگی، طبیعت به عنوان بستر اصلی حیات آنها شناخته میشود و سازگاری با آن، مهم ترین اصل در این شیوه به شمار میرود.هدف پژوهش: بررسی و شناخت مؤلفههای شکلگیری سکونت عشایر استان خراسان رضوی میباشد.روششناسی تحقیق: پژوهش حاضر به لحاظ هدف، کاربردی و از نظر ماهیت و روش، توصیفی- تحلیلی ژرفانگر میباشد. به منظور گردآوری اطلاعات از دو روش اسنادی شامل مطالعه کتب، مقالات، پایاننامهها…، و پیمایشی شامل بازدید میدانی، مصاحبه و پرسشنامه استفاده شده است.قلمرو جغرافیایی پژوهش: قلمرو در این پژوهش محدوده استان خراسان رضوی میباشد.یافته ها و بحث: عشایر خراسان رضوی به طور کلی به صورت کوچرو میباشند ولی طبق بررسیهای به عمل آمده در سالهای اخیر بخشی از عشایر این استان به دلیل کمبود امکانات و خدمات مناسب از جمله مسکن مناسب در شهرکهای اطراف مشهد و تعدادی از روستاهای مشهد ساکن شدهاند. در این پژوهش با بررسی جمعیت ایلات و طوایف عشایر خراسان رضوی، نوع سکونت عشایر خراسان رضوی در ییلاق و قشلاق و مولفه های مؤثر در شکلگیری مسکن ایشان مورد مطالعه و بررسی قرارگرفت.نتایج: یافته های پژوهش حاکی از آن است که استفاده و تلفیق اصول حاکم بر زندگی کوچنشینان خراسان رضوی با تکنولوژی و فناوریهای روز میتواند گامی در جهت غنای طراحی و اجرای مسکن انعطافپذیر برای عشایر باشد.