بوطیقای کلیله و دمنه تحلیل سازوکارهای حاکم بر مقدمه‎ها و متن کلیله و دمنه

نویسندگان

1 دانشیار زبان و ادبیات فارسی دانشگاه هرمزگان، بندرعباس، ایران.

doi
10.22124/naqd.2021.18717.2155
چکیده

کلیله و دمنه با تکیه بر حکمت­آموزی و مفاهیم خرد و سخن و نامیرایی، چنین می­نماید که از متون پیش از خود برگرفته و تکوین یافته‌است؛ از آن به بعد، به زبان­های مختلف ترجمه شده و هر مترجم، مقدمه­ای بر آن افزوده‌است که ضمن بازتولید محورهای کلیله و دمنه، ارجاع‌هایی مبتنی بر گفتمان هر دوره و هر زبان را نیز در متن اصلی وارد کرده­اند. در این پژوهش با رویکرد توصیفی و تحلیلی و بهره­مندی از نمادشناسی اسطوره­ای و در کنار آن با اشاره­ای به بینامتنیت، محورها و بنیادهای کلیله و دمنه و تکثیر و انتقال آن محورها به مقدمه­های مترجمان نشان داده، رابطۀ مقدمه­ها با متن کلیله و دمنه، توصیف، تحلیل و بررسی شده‌است. مقدمه­ها در کنار و یا در مواجهه با متن اصلی، کوشیده­اند با تکرار محورهای کلیله و دمنه، با آن پیوندی ساختاری یابند و در اسطوره سخن - خردِ جاودانگی­بخشِ آن سهیم شوند و نیز، هر ترجمه و مقدمۀ آن که به‌مثابه خوانش­هایی برآمده از گفتمان و زبان هر دوره­اند؛ به بخش جدایی­ناپذیر کلیله و دمنه درآیند.