تأویل و نقد ماهیت آن در مثنوی معنوی با تکیه بر آرای پل ریکور
نویسندگان
1 دانشیار زبان و ادبیات فارسی، دانشگاه پیام نور، تهران، ایران.
2 استاد زبان و ادبیات فارسی دانشگاه پیام نور، تهران، ایران.
3 دانشجوی دکتری زبان و ادبیات فارسی، دانشگاه پیام نور، تهران، ایران
4 دانشیار زبان و ادبیات فارسی، دانشگاه پیام نور، تهران، ایران.
doi
10.22124/naqd.2022.15886.1954چکیده
هدف پژوهش حاضر، نقد ماهیت تأویلی مثنوی معنوی بهعنوان وجهی تقدیری و پویا در ادبیات است. برای جهتدهی و اعتباربخشی به این هدف، رویکردهای تأویل مولوی را براساس فلسفة اندیشگانی و پدیدارشناسی تأملی پل ریکور مشخص کردهT نشاندادهایم که تأمل و فکرت در تأویل چگونه سبب شده مثنوی در ردیف پرنفوذترین متنهای نوشتاری باشد و واجد سه خصیصة توضیح، فهم و کاربست شود. نگارندگان مقالة حاضر برآنند برای تفسیر هر متنی، لازم است فرایند شکلگیری متن و رابطة آن با سخنوری، دیالکتیک و کاربردزدایی بررسی شود. ازاینرو، با بررسی انگارههای تأویل در مثنوی معنوی نشاندادهاند که این اثر، توصیف فربهی از فهم است و فهم، زبان آن را غنی، دلالتگرایانه، پویا و خودآیین ساختهاست؛ ازاینرو، مثنوی معنوی در مقام یک اثر کلاسیک5 و تأملی در سویة متن، حاوی دیسکورس و موکول به تأویل و در خوانش، تمامیتی کنشدار و دیالکتیکمند است که به خواننده فرصت فهم و بازپیکربندی معنا را میدهد.