فهرست نشریات علمی دسترسی آزاد ایران

ازن‌سطحی یک آلاینده ثانویه است که عمدتاً از واکنش‌های نورشیمیایی دیگر عناصر در جو تشکیل می‌شود. میدان‌های هواشناختی متعددی نیز در تغییرپذیری و انتقال این آلاینده مؤثر هستند. تمامی این عوامل منجر به تغییرپذیری ازن­سطحی در مقیاس‌های زمانی متفاوت می­شود که در این پژوهش سعی شده است با استفاده از تکنیک کلمگرو-زوربنکو (KZ) به بررسی تغییرات آن پرداخته شود. بدین­منظور، سری­زمانی ازن­سطحی اندازه­گیری‌‌شده در ایستگاه مؤسسه ژئوفیزیک در چهار سال متفاوت به­کار گرفته شد. این داده­ها پس از انجام کنترل کیفی با استفاده از تکنیک KZ به پنج مؤلفه طیفی درون­روزانه، روزانه، همدیدی، فصلی و روند بلندمدت تفکیک شد. در ادامه تغییرات هر یک از این مؤلفه­ها مورد ارزیابی قرار گرفت و از بین آنها مؤثرترین مؤلفه در این ایستگاه معرفی شد. نتایج نشان می­دهد بیش از نیمی از تغییرپذیری ازن­سطحی ناشی از نوسانات مؤلفه روزانه است، درحالیکه مؤلفه درون­روزانه و همدیدی حدود پنج­ درصد از این تغییرات را تشکیل می­دهند. اگرچه مؤلفه همدیدی مشارکت کمی در تغییرپذیری کل دارد، این مؤلفه قادر به تشدید تغییرات دیگر مؤلفه­ها از جمله مؤلفه روزانه است. از دیگر نتایج به­دست آمده در این پژوهش، تغییرات کاهشی مؤلفه روند بلندمدت از سال ۲۰۰۸-۲۰۰۷ تا ۲۰۲۰-۲۰۱۹ می­باشد.