پیش‌یابی کمیت‌های دما و بارش در دوره آماری 2080-2021 در استان هرمزگان جهت استخراج خشکسالی و ریزمقیاس نمایی آن توسط نرم‌افزار LARS-WG

نویسندگان

1 کارشناس، اداره هواشناسی استان هرمزگان، بندرعباس، ایران

2 رییس اداره شبکه دیدبانی و هشدار جوی، اداره هواشناسی استان هرمزگان، بندرعباس، ایران

3 رییس گروه تحقیقات هواشناسی کاربردی اداره هواشناسی استان هرمزگان، بندرعباس، ایران

4 استادیار، پژوهشگاه هواشناسی و علوم جوّ، تهران، ایران

doi
10.22059/jesphys.2022.334358.1007383
چکیده

در این پژوهش از روش‌های ریزمقیاس­نمایی آماری به‌منظور پیش­یابی و شبیه­سازی کمیت­های اقلیمی برای تعیین شاخص­های خشکسالی اقلیم آینده استان هرمزگان با استفاده از پنج مدل گردش عمومی جو شامل مدل‌های CanESM2، HadGEM2-ES، MPI-ESM-MR، GFDL-CM3 و MIROC5 با سناریوهای RCP2.6، RCP4.5 و  RCP8.5قابل‌دسترس در نرم­افزار LARS-WG6 در سه دوره آماری 2040-2021، 2060-2041 و 2080-2061 استفاده شد. قابلیت ریزمقیاس­نمایی با استفاده از شاخص‌های ضریب تعیین، میانگین مربعات خطا (MSE) و مجذور مربعات خطا (RMSE) ارزیابی شد. ارزیابی شبیه­سازی دمای کمینه و بیشینه توسط مدل­های LARS-WG6، در کلاس ارزیابی بسیار مناسب تا مناسب و شبیه­سازی بارش در کلاس ارزیابی مناسب تا متوسط طبقه‌بندی شدند. نتایج بررسی‌های تغییرات کمیت­های اقلیمی با مدل‌‌های گزارش پنجم در تمام دوره‌ها حاکی از افزایش دماهای کمینه و بیشینه در تمام این مدل‌ها در سناریوهای مختلف اقلیمی در دوره­های آینده است، و هرچه از دوره پایه فاصله بگیریم، میزان تغییرات دما افزایش می‌یابد. میزان افزایش در دمای کمینه در اکثر مدل‌ها نسبت به دمای بیشینه در طی 20 تا 80 سال آینده بیشتر بوده و بیانگر آن است که افزایش در دمای استان هرمزگان بیشتر متأثر از افزایش در دمای کمینه می­باشد. اغلب مدل­ها افزایش میزان بارندگی در هر سه دوره را نشان می­دهند به گونه­ای که میانگین تمام مدل­ها در هر یک از سه سناریو افزایش بارندگی به‌ویژه در شرق و شمال استان هرمزگان (مناطق مرتفع) را پیش­بینی می­کنند. در اکثر ایستگاه­های هواشناسی استان هرمزگان بیشترین افزایش بارندگی در مدل CanESM2 با سناریو RCP8.5 و در دوره 2080-2061 پیش‌بینی شده است.