بررسی تأثیر شاخصهای کارآفرینی گردشگری بر توسعه پایدار روستایی در قلمروهای عشایری ایران (مطالعه موردی شهرستان اردل؛ استان چهارمحال و بختیاری)
نویسندگان
1 دانشیار گروه جغرافیا و برنامهریزی روستایی، دانشکده علوم جغرافیایی و برنامهریزی، دانشگاه اصفهان، اصفهان، ایران
2 استادیار، ژئومورفولوژی، دانشکده منابع طبیعی، دانشگاه کردستان، سنندج، ایران. (پژوهشگر پاره وقت پژوهشکده کردستانشناسی، دانشگاه
3 دکترای جغرافیا و برنامه ریزی روستایی، دانشکده علوم جغرافیایی و برنامهریزی، دانشگاه اصفهان، اصفهان، ایران
4 دانشیار گروه جغرافیا و برنامهریزی روستایی، دانشکده علوم جغرافیایی و برنامهریزی، دانشگاه اصفهان، اصفهان، ایران
doi
10.22034/jsnap.2023.422238.1076چکیده
مقدمه: با توجه به گستردگی قلمرو جغرافیایی جامعه عشایری ایران، در این فضای زیستی سکونتگاههای روستایی متعددی قرار دارند که علیرغم ظرفیتهای متعدد، با چالشهایی از جمله فقر، بیکاری، مهاجرت و ... مواجه هستند. در این میان توسعه کارآفرینی گردشگری میتواند ظرفیت مهمی در راستای حل چالشهای توسعه در این روستاها باشد.هدف پژوهش: بررسی تأثیر شاخصهای کارآفرینی گردشگری بر توسعه پایدار روستایی در شهرستان اردل، هدف اصلی پژوهش حاضر است.روش شناسی تحقیق: این پژوهش با ترکیبی از روشهای پیمایشی و توصیفی ـ تحلیلی انجام گرفته است. جامعه آماری شامل 7574 سرپرست خانوار است و با استفاده از نرم افزار سمپل پاور، 220 نفر به عنوان نمونه آماری در نظر گرفته شد. ابزار اصلی جهت جمع آوری دادههای میدانی، پرسشنامه است که روایی و پایایی آن تأیید شده است. برای توزیع پرسشنامهها از روش نمونهگیری طبقهای استفاده شد. پرسشنامهها، در میان 18 روستا شهرستان اردل، که به صورت هدفمند انتخاب شدهاند، توزیع شد و نمونهگیری نهایی با روش تصادفی ساده بوده است. برای تجریه و تحلیل دادهها از نرمافزار SPSS استفاده شد.قلمرو جغرافیایی پژوهش: قلمرو جغرافیایی این مطالعه، شهرستان اردل واقع در استان چهارمحال و بختیاری است.یافته ها و بحث: یافتههای پژوهش نشان داد در مدل رگرسیونی برازش شده، متغیرهای مستقل پژوهش توانستهاند 36 درصد توسعه پایدار روستایی را تبیین نمایند. در میان شاخصهای کارآفرینی گردشگری، شاخص سازگاری اجتماعی ـ فرهنگی با ضریب بتای 556/0، بیشترین اثر را بر توسعه پایدار روستایی داشته است.نتایج: با توجه به اینکه کارآفرینی گردشگری بر توسعه پایدار روستایی اثرگذار است، توسعه و ترویج کارآفرینی گردشگری از طریق حمایت بخش دولتی و خصوصی با در نظر گرفتن مشارکت فعال روستاییان در این فرایند، امری ضروری و منطقی به نظر میرسد.