اثر گرمایش ناگهانی پوشنسپهر در تغییرات ارتفاع وردایست گرمایی در نیمکره شمالی(2020-1979)
نویسندگان
1 دانشیار، پژوهشگاه هواشناسی و علوم جو، تهران، ایران
doi
10.22059/jesphys.2022.335654.1007392چکیده
در این مقاله با استفاده از دادههای دما و فشار وردایست گرمایی و دما در سطوح مختلف فشاری که از بایگانی مرکز ملی پیشبینی محیطی و پژوهشهای جوی آمریکا گرفته شده است، کمیت بسامد شناوری برانت-وایسالا (N2) در ترازهای مختلف فشاری محاسبه شد. در ادامه میانگین مداری این کمیتها در سه منطقه کلاهک قطبی، عرضهای میانی و منطقه حاره بهدست آمد و تغییرات ارتفاع وردایست گرمایی در طول دوره رخداد گرمایش ناگهانی پوشنسپهر بررسی شد.نتایج نشان داد که در نوزده رخداد گرمایش انتخابی در دوره آماری 2020-1979، گرمایش ناگهانی پوشنسپهر سبب ایجاد بیهنجاری مثبت میانگین مداری دما و فشار وردایست شده است. از اینرو در همه این موارد، گرمایش ناگهانی پوشنسپهر از طریق افزایش دمای وردایست و کاهش ارتفاع آن، سبب توسعه پوشنسپهر یا کاهش عمق وردسپهر شده است. بهعلاوه کاهش ارتفاع وردایست در منطقه کلاهک قطبی، بیشتر از منطقه عرضهای میانی است. همچنین دیده شد که قبل از گرمایش ناگهانی پوشنسپهر، پایداری ایستایی (بیهنجاری مثبت میانگین مداری N2) در پوشنسپهر افزایش و در هنگام گرمایش کاهش (بیهنجاری منفی میانگین مداری N2) یافته است. این تغییرات نیز در کلاهک قطبی بیشتر از منطقه عرضهای میانی است. این نتیجه نشان میدهد که ساختار پایداری ایستایی در پوشنسپهر پایین و اطراف وردایست در کلاهک قطبی بیشتر تحتتأثیر عامل ایجاد گرمایش ناگهانی پوشنسپهر است.