بررسی رفتار تغییر شکل پذیری مصالح ژیپسی با تغییرات رطوبت و تنش

نویسندگان

1 استادیار، گروه مهندسی عمران، دانشکده مهندسی، دانشگاه زنجان، ایران

2 کارشناس ارشد عمران - ژئوتکنیک، دانشگاه زنجان، زنجان، ایران.

doi
10.22065/jsce.2022.318658.2663
چکیده

با توجه به رفتار پیچیده مصالح حاوی ژیپس، بارگذاری ساختگاههای حاوی این مصالح مانند سدها و پل ها و ... دارای اهمیت زیادی می باشد. لذا توجه به تغییرشکل پذیری این مصالح تحت شرایط محیطی مختلف مانند رطوبت و تنش مهم است. تحقیق حاضر اثر تغییرات رطوبت و تنش بر روی نمونه های استخراج شده از ساختگاه سد مراش واقع در شهرستان ماهنشان از توابع استان زنجان مورد بررسی قرار گرفته است. به منظور بارگذاری محوری یک دستگاه مشابه دستگاه تک محوری طراحی و ساخته شد و 9 نمونه در معرض بارگذاری های مختلف در سه حالت درصد رطوبت 30، 50 و 80 درصد قرار گرفتند. بارگذاری ها در بازه های زمانی مختلف و بعضا تا بیش از 45 روز برای انجام آزمایش خزش لحاظ شدند. نتایج نشان داد با افزایش تنش، میزان کرنش خزشی افزایش می‌یابد و با نزدیک شدن تنش ها به مقاومت تک محوری نمونه، مقادیر کرنش خزشی افزایش پیدا می کند بطوریکه با افزایش تنش از 3/1 به 5/3 مگاپاسکال، مقادیر کرنش های خزشی گاهی تا 5/2 برابر افزایش می یابد. بر اساس نتایج بدست آمده بیشتر کرنش های خزشی در روزهای اولیه اتفاق می افتد. همچنین با افزایش رطوبت، کرنش های نمونه افزایش یافته و رفتار نمونه تغییر می یابد بطوریکه در رطوبت های پایین کرنش ها از نوع الاستیک و برگشت پذیر بوده و در رطوبت های بالاتر کرنش ها از نوع پلاستیک می باشند. افزایش رطوبت نسبی باعث افزایش تغییر شکل این مصالح می شود به طوری که با نزدیک شدن به حالت اشباع، نمونه تغییر حجم بسیار زیادی را نشان داد. همچنین نتایج نشان دادند وقتی که نمونه در مدت زمان بیشتری در آب قرار می گیرد، آب به راحتی در ریزترک ها و درزه های نمونه نفوذ کرده و باعث کاهش یکپارچگی نمونه و سست شدن آن می شود.