تحلیل خوشه ای کانون های جاذب گردشگری روستایی کوچ نشین (مورد مطالعه: بخش پاپی، سپید دشت لرستان)
نویسندگان
1 استادیار، گروه جغرافیا، دانشکده ادبیات و علوم انسانی، دانشگاه لرستان، خرم آباد، ایران.
2 دانشیار، گروه جغرافیا، دانشگاه لرستان، خرمآباد، ایران
3 کارشناس ارشد، گروه جغرافیا، دانشکده ادبیات و علوم انسانی، دانشگاه لرستان، خرم آباد، ایران
doi
10.22034/jsnap.2024.457032.1096چکیده
مقدمه: مقصدهای گردشگری کوچنشین به عنوان بخش مهمی از نظام گردشگری و برآیندی از تحول و تطور پدیدهای مکانیـ فضایی در پهنهی فضا محسوب میشوند؛ که به واسطه تعادل در انتشار فضایی عوامل برانگیزاننده رشد و توسعه، شماری انبوه از جوامع میزبان مستقر در قلمرو جغرافیایی مقصد را نیز از تحولات و منافع توسعه گردشگری متأثر نموده و میتوانند در شکلگیری تصویر مقصد نقشی با اهمیت ایفا نمایند. هدف پژوهش: هدف از این پژوهش تحلیل خوشهای کانونهای جاذب گردشگری روستایی کوچنشین بخش پاپی سپید دشت لرستان است؛ که در نهایت الگوی بهینه سازمان فضایی مقاصد گردشگری روستایی این ناحیه طراحی گردید. روششناسی تحقیق: روش پژوهش توصیفیـ تحلیلی و از نوع کاربردی بود. جامعه آماری این پژوهش را 315 نفر از روستاییان ساکن در 14 روستای منتخب منطقه (به روش نمونهگیری تصادفی طبقهای) تشکیل میدادند. برای گردآوری دادهها از روشهای میدانی و پرسشنامهای استفاده شد که پایایی آن با استفاده از آزمون آلفای کرونباخ محاسبه شد، که بیانگر مناسب بودن ابزار پژوهش بود. برای تحلیل دادهها از تحلیل خوشهای، در محیط نرمافزار SPSS20 و برای ترسیم نقشهها و الگوی سازمان فضایی مناسب گردشگری روستایی از نرمافزار ArcGIS استفاده شد. قلمرو جغرافیایی پژوهش: مقاصد گردشگری در نواحی روستایی سپید دشت لرستان (بخش پاپی) که بطور عمده متکی بر اکوتوریسم بودند. یافته ها و بحث: یافتهها نشان داد که ساماندهی فضایی با درجه یک (توسعه فضایی با درجه زیاد) مربوط به دهستانهای چمسنگر و تنگهفت بود. ساماندهی فضایی با درجه 2 (توسعه فضایی با درجه متوسط) مربوط به دهستانهای بیشه و گریت بود و ساماندهی فضایی با درجه 3 (توسعه فضایی با درجه ضعیف) مربوط به دهستان کشور بود. نتایج: برای توسعه و ساماندهی فضایی گردشگری در بخش پاپی نیاز به یک انگاره (نگاه مداخلهگر عوامل) برای توسعه فضایی است، به عبارتی برای ساماندهی فضایی در این منطقه داشتن یک نگاه سیستمی و یکپارچه به کلیه منابع و عوامل در فضا (منابع انسانی و منابع طبیعی) ضروری مینماید و نیازمند یک برنامهریزی منطقهای جامع است.