ارزیابی اثر سطوح و انواع مختلف کود نیتروژن بر رشد، عملکرد زیستی و اسانس و ترکیبات آن در دو توده شوید

نویسندگان

1 استادیار بخش کشاورزی، دانشگاه پیام نور، تهران، ایران

2 استادیار بخش کشاورزی، دانشگاه پیام نور، تهران، ایران

doi
10.22059/ijfcs.2020.291335.654651
چکیده

به‌منظور بررسی اثر ورمی­کمپوست، کود شیمیایی نیتروژن و تلفیق آن‌ها بر رشد، عملکرد زیستی و اسانس و ترکیبات آن در دو توده ورامین و اصفهانی گیاه دارویی شوید، آزمایشی به‌صورت فاکتوریل و در قالب بلوک‌های کامل تصادفی با سه تکرار در مزرعه مرکز تحقیقات گیاهان دارویی استان اصفهان در سال 1395 اجرا شد. فاکتور اول، تیمارهای کودی شامل شاهد (بدون کود)، 100% تامین نیتروژن از منبع اوره، ورمی­کمپوست 3/33 به‌همراه اوره 6/66%، ورمی­کمپوست 6/66 به‌همراه اوره 3/33%، 100% ورمی‌کمپوست و شاهد بدون کود و فاکتور دوم، تیمار توده شامل توده ورامین و اصفهانی شوید بودند. نتایج نشان داد که برهمکنش کود نیتروژن و توده بر تمامی صفات مورد مطالعه معنی‌دار شد، به ‌گونه‌ای ‌که در هر دو توده، کود نیتروژن سبب بهبود ارتفاع، عملکرد زیستی و اسانس، محتوای ترکیبات اسانس (دکاروون و عملکرد آن، آلفافلاندرن، لینالول، به‌جز پی–سیمن و لیمونن در توده اصفهان) شد. با توجه به این‌که در گیاهان دارویی، کمیت (عملکرد زیستی) و کیفیت (اسانس و دکارون، مهم‌ترین ماده موثره شوید و بیشترین میزان اجزای اسانس آن در این آزمایش) نقش مهم و اقتصادی دارد، سطح کودی 6/66 ورمی­کمپوست به‌همراه 3/33% اوره در توده ورامین، بهترین تیمار در این آزمایش بود؛ ضمن این‌که در راستای سلامتی انسان و کشاورزی پایدار، می‌توان 33% از مصرف کودهای شیمیایی و آلودگی‌های ناشی از آن کاست، ولی در مورد محتوای سایر ترکیبات اسانس (آلفافلاندرن، لینالول و پی‌سیمن)، تیمار کودی 100% ورمی‌کمپوست در توده اصفهانی برتر بود.