تعیین مدل سه‌بعدی سرعت امواج لرزه‌ای در زون برخوردی زاگرس

نویسندگان

1 دانش‌آموخته دکتری، گروه زلزله‌شناسی، مؤسسه ژئوفیزیک، دانشگاه تهران، تهران، ایران

2 دانشیار، گروه زلزله‌شناسی، مؤسسه ژئوفیزیک، دانشگاه تهران، تهران، ایران

3 دانشیار، گروه زلزله‌شناسی، مؤسسه ژئوفیزیک، دانشگاه تهران، تهران، ایران

doi
10.22059/jesphys.2022.330058.1007358
چکیده

هدف اصلی این مطالعه، استخراج یک مدل سرعتی پوسته­ای جدید در کل منطقه زاگرس بر اساس روش توموگرافی محلی (الگوریتم LOTOS) با استفاده از داده­های موجود در این منطقه می­باشد. در این پژوهش مدل سه‌بعدی سرعت امواج حجمی با استفاده از اطلاعات زمان‌رسید 7783 زمین‌لرزه در بازه زمانی سال 2006 تا سال 2018، ثبت شده در مرکز لرزه‌نگاری کشوری و شبکه لرزه‌نگاری باندپهن ایران ­ارائه شده است. توزیع مدل­های سه‌بعدی سرعتی تخمین‌زده‌شده، همبستگی خوبی را با شرایط تکتونیکی و زمین­شناسی برخوردار می­باشد. با توجه به نتایج به‌دست‌آمده، آنومالی کم‌سرعت مشاهده‌شده در مدل­های خروجی در پوسته بالایی را می­توان با توجه به وجود رسوبات کامبرین-میوسن با ضخامت حداقل 10 کیلومتری که در کل پهنه زاگرس گسترده شده­اند تفسیر کرد. طبق مدل­های سرعتی به‌دست‌آمده در مقاطع عمودی، عمق موهو در ناحیه سنندج-سیرجان به‌‌صورت مشخص در مقایسه با منطقه زاگرس افزایش می­یابد. این افزایش عمق موهو به‌‌دلیل فرورانش صفحه عربی به زیر خرد قاره ایران مرکزی که باعث افزایش ضخامت پوسته (پوسته دوتایی) در ناحیه سنندج-سیرجان می­باشد. با با به‌‌کارگیری الگوریتم وارون‌سازی LOTOS، مدل سرعتی یک‌بعدی بهینه برای کل ناحیه برخوردی زاگرس شامل لایه رسوبی به ضخامت 10 کیلومتر (Vp ∼4.90 km s-1)، پوسته بالایی تا عمق 30 کیلومتری (Vp ∼ 5.54 km s-1) و پوسته پایینی تا عمق 45 کیلومتری (Vp ∼6.30 km s-1) استخراج شده است.