شناسایی راهکارهای گردشگری پایدار در راستای توسعه اقتصادی سکونتگاههای روستایی در قلمرو کوچ نشینان شهرستان قوچان
نویسندگان
1 استادیار گروه جغرافیا و برنامهریزی شهری، دانشگاه کوثر بجنورد، بجنورد، ایران.
2 دانشجوی دکتری گروه جغرافیا و برنامهریزی شهری، واحد شیروان، دانشگاه آزاد اسلامی، شیروان، ایران.
doi
10.22034/jsnap.2023.399227.1059چکیده
مقدمه: یکی از الزامات بنیادین بخش گردشگری نیل به اهداف توسعۀ پایدار در راستای دستیابی به گردشگری پایدار میباشد. گردشگری پایدار سعی در تنظیم روابط بین مکان گردشگری و گردشگران دارد و رضایت بازدیدکنندهگان را فراهم آورده و به رشد اقتصادی ناحیه کمک میکند.هدف پژوهش: هدف تحقیق حاضر، شناسایی راهکارهای گردشگری پایدار در راستای توسعه اقتصادی سکونتگاههای روستایی در قلمرو کوچنشینان شهرستان قوچان، میباشد.روش شناسی تحقیق: پژوهش حاضر از نظر هدف کاربردی و از نظر روش توصیفی- تحلیلی میباشد، و به منظور تجزیه و تحلیل اطلاعات از روش گراندد تئوری و مدل (DEMATEL) استفاده شد. در این تحقیق نمونهگیری از نوع غیراحتمالی به صورت نمونهگیری هدفمند تا مرحله اشباع (کفایت) نظری پیشرفت و در مجموع 40 نفر به عنوان حجم نمونه انتخاب شدند.قلمروجغرافیایی پژوهش: این پژوهش در قلمرو کوچنشینان شهرستان قوچان مورد بررسی قرار گرفته است.یافته ها و بحث: از نتایج روش گراندد تئوری جهت شناسایی راهکارهای گردشگری پایدار در راستای توسعه اقتصادی روستاهای شهرستان قوچان، 6 مقوله (برنامهریزی و سیاستگذاری مناسب گردشگری، تشکیلات و شناسایی جاذبهها و ملزومات توسعه گردشگری، تقویت فرهنگ سنتی روستاهای گردشگری قوچان، بستر اقتصادی، اجتماعی، محیطی و انسانی کارآفرینی گردشگری، ارتقاء آموزش و آگاهی مردم محلی، بازاریابی در امر گردشگری)؛ شناسایی شد که از بین راهکارهای مطرح شده با استفاده از مدل دیمتل، راهکارهای (برنامهریزی و سیاستگذاری مناسب گردشگری، تشکیلات و شناسایی جاذبهها و ملزومات توسعه گردشگری، بستر اقتصادی، اجتماعی، محیطی و انسانی کارآفرینی گردشگری، ارتقاء آموزش و آگاهی مردم محلی، بازاریابی در امر گردشگری) در نیمه مثبت نمودار عوامل علی قرار گرفتهاند که نشان از تاثیرگذاری بالای این راهکارها میباشد و راهکار (تقویت فرهنگ سنتی روستاهای گردشگری قوچان) در نیمه منفی نمودار عوامل معلول قرار گرفتهاند که نشان از تاثیرپذیری بالای این راهکار میباشد.نتایج: با تقویت فرهنگ محلی و سنتی منطقه میتوان توسعه گردشگری را به حداکثر رساند تا بتوان تاثیرات آن را بر ابعاد اقتصادی زندگی سکونتگاههای روستایی به وضوح مشاهده گردد.
