تعیین وضعیت بحرانی پل‌ها برای تخصیص تعمیر و نگهداری با تلفیق روش‌های تصمیم‌گیری چندمعیاره فازی (مطالعه موردی: پل‌های روگذر شهری تهران)

نویسندگان

1 دانشجوی دکتری، گروه مهندسی عمران، واحد بین المللی کیش، دانشگاه آزاد اسلامی، جزیره کیش، ایران

2 استاد یار، گروه مهندسی عمران ، واحد رودهن ، دانشگاه آزاد اسلامی ، رودهن ، ایران

3 استادیار، گروه مهندسی عمران، واحد صفادشت، دانشگاه آزاد اسلامی، صفادشت، ایران

doi
10.22065/jsce.2022.315155.2642
چکیده

توسعه یک سیستم مدیریت پل جهت ارزیابی وضعیت بحرانی پل‌ها جهت تخصیص تعمیر و نگهداری بسیار حائز اهمیت است. هدف مقاله حاضر توسعه یک سیستم مدیریت پل با استفاده از تلفیق روش‌های نوین تصمیم‌گیری چندمعیاره فازی می‌باشد. سیستم توسعه یافته مشتمل بر یک پروتکل سه فازه است. در فاز اول با بهره‌گیری از مطالعات گذشته، شهود و قضاوت‌های شخصی و تجارب خبرگان اقدام به تهیه پایگاه داده مشتمل بر فاکتورهای موثر بر وضعیت بحرانی پل‌ها و همچنین شناسایی تعدادی پل روگذر شهری با مشخصات نسبتاً یکسان و نیازمند به تعمیر و نگهداری در شهر تهران شد. در فازهای دوم و سوم، با توجه به عدم قطعیت‌های موجود در مسئله تصمیم‌گیری، با ترکیب روش‌های دلفی- سوارا- آراس در محیط فازی، ضمن غربالگری و اولویت‌بندی فاکتورهای بحرانی کارآمدتر، به اولویت‌بندی وضعیت بحرانی پل‌های مورد مطالعه پرداخته شد. نتایج روش سوارای فازی نشان داد که فاکتورهای پرشدگی درز انقطاع و اختلال در عملکرد پل مرتبط با شاخص اصلی سازه‌ای، میانگین و مدت زمان بیشترین بارش سالیانه در محل پل از شاخص اصلی اقلیم و هیدرولوژی، زهکشی، تخلیه آب‌های سطحی و عایق‌بندی پل از شاخص اصلی ایمنی، نزدیکی و راحتی دسترسی پل به راه‌های شریانی مجاور از نظر شاخص اصلی اهمیت استراتژیکی (منطقه‌ای)، نسبت هزینه به فایده برای تعمیر و نگهداری یا بازسازی و تعویض پل از شاخص اصلی بودجه و درنهایت حجم ترافیک عبوری از روی پل از شاخص اصلی ترافیک و روسازی به‌ترتیب رتبه‌های بالاتری را کسب نموده‌اند. همچنین نتایج روش آراس فازی برای رتبه‌بندی 24 پل روگذر شهری مورد مطالعه برحسب فاکتورهای بحرانی نهایی (18 فاکتور) نشان داد که پل‌های شیخ فضل‌اله-ستارخان، حکیم-شیخ بهایی، همت-آفریقا، لشگری-صنایع هواپیمایی و رسالت-حقانی به‌ترتیب با درجه کیفیت (مطلوبیت) نسبی 3.226، 3.171، 3.081، 3.080 و 3.077 ارجح‌ترین پل‌ها جهت تخصیص تعمیر و نگهداری به‌شمار می‌روند.