طراحی و کاربرد عملی پالایه‌های رقمی در پردازش سیگنال‌های هواشناسی

نویسندگان

1 استادیار، گروه فیزیک، دانشگاه رازی، کرمانشاه، ایران

doi
10.22059/jesphys.2022.329174.1007349
چکیده

روش­های پالایش رقمی برای جداسازی اطلاعات مجزا از سیگنال­های پیچیده هواشناسی بسیار مؤثر هستند. هدف از مطالعه حاضر طراحی پالایه‌های مناسب برای اعمال بر روی سیگنال­های هواشناسی دما و بارش به منظور هموارسازی، جداسازی مؤلفه­های بسامدی با اهمیت و حذف نوفه­های بسامد بالای بی­اهمیت است. طراحی این پالایه­ها، هم در حوزه زمان و هم در حوزه بسامد امکان­پذیر است که در این تحقیق طراحی و اعمال پالایه در حوزه زمان انجام شده است. نتایج اهمیت انتخاب پالایه مناسب در تحلیل محتوای طیفی موجود در سیگنال هواشناسی را نشان می­دهد. با پالایش سیگنال خام دما و بارش ماهانه طی دوره آماری 1979 تا 2021 در ایستگاه­های تهران و تبریز به مؤلفه­های فصلی، سالانه و بین سالی، ارتباط خطی بین این مؤلفه­ها به‌طور مجزا توسط ضریب همبستگی پیرسون مورد بررسی قرار گرفته و شباهت­ها و تفاوت­ها با هم مقایسه شده­اند. همچنین پالایه همینگ نسبت به پالایه میانگین متحرک ساده، عملکرد بهتری را در تضعیف نوسان­های گیبس در بخش­های جانبی پاسخ بسامدی پالایه نشان می­دهد. البته انتخاب تعداد وزن بیشتر در طراحی پالایه می­تواند در بهبود عملکرد پالایه اثرگذار باشد. این مسئله در زمانی که تعداد مؤلفه­های با اهمیت بیشتری در طیف بسامدیِ سیگنال هواشناسی وجود دارند، بایستی بیشتر مورد توجه قرار گیرد.