فهرست نشریات علمی دسترسی آزاد ایران

به‌منظور بررسی اثر تنش کم­آبی و کودهای زیستی و غیرزیستی بر گیاه دارویی آویشن زراعی، آزمایشات مزرعه‌ای  در فروردین تا تیرماه سال 1396 انجام شد. تیمارهای آزمایشی شامل تنش کم­آبی در سه سطح هفتW1= (شاهد)، 12W2= و 17W3= روز دور آبیاری به عنوان عامل اصلی و کودهای زیستی و غیر زیستی در پنج سطح تیمار شاهد (بدون مصرف کود)B1=، قارچ اندومایکوریزا از جنس Glomus­B2=، باکتری­های آزوسپپریلومB3=، سودوموناسB4= و کود شیمیایی NPK B5= به عنوان عامل فرعی در نظر گرفته شدند. نتایج نشان داد که برهمکنش تیمار تنش کم­آبی و کودهای زیستی و غیر زیستی بر عملکرد سرشاخه­های گلدار، میزان کلروفیل a،b  و کل، درصد عناصر نیتروژن و فسفر و میزان آنتوسیانین در سطح احتمال یک درصد معنی‌دار بود. بیشترین میزان کلروفیل a، b و درصد ­عنصر نیتروژن برگ گیاه در دور آبیاری شاهد (هفت روز آبیاری، W1) و تیمار کودی آزوسپیریلوم (به‌ترتیب 85/4 میلی­گرم برکیلوگرم وزن تر برگ، 83/1 میلی­گرم برکیلوگرم وزن تر برگ و 61/1 درصد)، بیشترین میزان کلروفیل­ کل و درصد عنصر فسفر برگ گیاه در دور آبیاری شاهد (هفت روز آبیاری، W1) و تیمار کودی سودوموناس (به‌ترتیب 58/6 میلی­گرم برکیلوگرم وزن تر برگ و 94/3 درصد)، بیشترین عملکرد سرشاخه‌های گلدار در دور آبیاری شاهد (هفت روز آبیاری، W1) و تیمار کودی NPK (2/30 کیلوگرم برهکتار)، بیشترین میزان آنتوسیانین در دور آبیاری شدید (17 روز آبیاری، W3) و تیمار کودی شاهد (B1) (157/0 میلی­گرم برکیلوگرم وزن تر برگ) مشاهده شد. اثر تنش کم­آبی و کود‌های زیستی و غیر­زیستی به تنهایی بر میزان کاروتنوئید و فلاونوئید در سطح احتمال یک درصد معنی‌دار شد، اما تنها تأثیر معنی‌دار فاکتور کود­دهی بر درصد عنصر پتاسیم در سطح احتمال یک درصد مشاهده شد. بیشترین میزان کاروتنوئید و فلاونوئید در تیمار تنش کم آبی شدید­ (17 روز آبیاری، W3) (به‌ترتیب 37/0 میلی­گرم برکیلوگرم وزن تر برگ و 67/1 درصد) مشاهده شد. بیشترین میزان کاروتنوئید و فلاونوئید در تیمار کودی سودوموناس (B3) (به‌ترتیب 37/0 میلی­گرم برکیلوگرم وزن تر برگ و 85/1 درصد) و بیشترین درصد عنصر پتاسیم برگ گیاه در تیمار کودی مایکوریزا (B2) (22/17 درصد) مشاهده شد. به­طورکلی می توان بیان کرد که در شرایط تنش کم­آبی، استفاده از کودهای زیستی به­ویژه آزوسپیریلوم و سودوموناس تاحدی می‌تواند از بروز اثرات سوء در این گیاه بکاهد.